Rachunek na Start

W obecnych czasach spekulanci giełdowi zdążyli się przyzwyczaić do wykresów świecowych. Zrodziło to sytuację, w której większość uczestników rynku ustaliło za pewnik handel na wyżej wspomnianym wykresie, po czym następnie szukają oscylatorów, wskaźników, czy też formacji, które przyniosą im upragniony zysk. Sytuacja ta nie jest w żadnym wypadku zaskakująca. Na wykres świecowy składają się aż cztery ceny (otwarcia, zamknięcia, maksimum i minimum). Dodatkowo kolor korpusu pozwala ocenić już na pierwszy rzut oka, czy dana sesja zakończyła się aprecjacją, czy też deprecjacją ceny.

Natomiast warto pamiętać, że wykres świecowy jest jednym z wielu typów wykresów. Nie można mu odmówić wartości dodanej przy analizie instrumentu, jednakże samo wyrysowanie ruchu ceny względem czasu może się okazać niewystarczające. Wynika to z faktu, że wykres ten nie uwzględnia siły impetu, czy też istoty towarzyszącej impulsowi korekty. Dlatego też warto czasem wyjść poza znany schemat postrzegania i „otworzyć się” na nowe spojrzenie.

Narzędzia wykorzystane w strategii Point and Figure Trading

Nazwa strategii Point & Figure Trading pochodzi od oryginalnej nazwy wykresu punktowo-symbolicznego. Handel z użyciem tej strategii odbywa się na akcjach z amerykańskiego rynku. Wybór rynku wynika z wysokiej zmienności rynku kasowego w USA. Ze względu na charakter tej strategii, inwestor powinien wybrać z góry określoną grupę akcji, na której będzie mógł się w pełni skoncentrować. Sam wykres point & figure jest bardzo zbliżony do japońskiego wykresu renko, a jego historia sięga końca XIX wieku. Składa się on z dwóch symboli – X oraz O – których wartość jest wcześniej określana przez analizującego wykres. Ustalona wielkość nazywana jest kratką.

Jeśli przykładowo wartość kratki wynosi 100 pkt, wówczas X oznacza wzrost ceny o 100 pkt, zaś O spadek o wspomniane 100 pkt. Na poniższej grafice został zaprezentowany wykres Bank of America Corporation o rozmiarze kratki wielkości $1 (czyli 100 punktów – centów), której wielkość została ustalona zgodnie z wymogami strategii Point and Figure Trading.

Bank of America Corporation - wykres XO
źródło: tradingview.com

Każdy X oznacza wzrost ceny o jeden dolar, zaś każde O spadek o taką samą wartość. Widzimy, że niektóre słupki są większe od drugich, co oznacza, że ruch był znacznie większy. Siła tego ruchu odpowiada ilością symboli pomnożonych przez wartość jednej kratki. Obserwując słupek składający się z 13 symboli X, można zacząć się zastanawiać, czy w związku z tym nie występowała żadna korekta o wielkości co najmniej $1? Tworząc wykres Point & Figure należy ustalić wielkość odwrócenia. Wielkość ta, ustalana za pomocą kratek, określa jak duży musi być ruch przeciwstawny do powstałego słupka, by powstała dodatkowa kolumna z prawej strony. W opisywanej strategii Point and Figure Trading wykorzystywane jest trzykratkowe odwrócenie, co oznacza, że korekta musi wynieść minimum $3 (3*$1), by powstała nowa kolumna.

Zajęcie pozycji w strategii Point & Figure

Wykresy point & figure tworzą kolumny X oraz O, które nawzajem pokazują, jak duży ruch wystąpił oraz czy kurs zyskał, czy może stracił na wartości. Wykresy te, tak samo jak japońskie wykresy renko, pomijają całkowicie kwestie upływu czasu. Jedynym wyznacznikiem zmiany w powyższych wykresach jest zmienność ceny.

W przypadku, gdy cena się konsoliduje w zakresie poniżej wartości jednej kratki, bądź korekta jest mniejsza od wymaganej wielkości trzykratkowego odwrócenia, wówczas na wykresie nic się nie zmienia, bez względu na upływający czas. Z kolei sam sygnał zajęcia pozycji w tej strategii jest tzw. prostym sygnałem kupna zgodnie z nomenklaturą przyjętą przez znawców  wykresów punktowo-symbolicznych XO. Sygnał ten powstaje w momencie, gdy kolumna złożona z X przekroczy wartość poprzedniej kolumny X, o jedną kratkę. Można to zobrazować poniższym diagramem.

Long na wykresie XO

Analogicznie zajęcie krótkiej pozycji w strategii Point-And-Figure ma miejsce w przypadku wystąpienia prostego sygnału sprzedaży. Występuje on wówczas, gdy kolumna składająca się z symboli O spadnie o jedną kratkę poniżej najniższej wartości poprzedniej kolumny O. Sygnał do zajęcia krótkiej sprzedaży wyklaruje się w momencie, gdy na wykresie trader zaobserwuje poniższy schemat.

Short na wykresie XO

Zamknięcie transakcji w strategii Point and Figure Trading

Celem każdej strategii tradingowej jest zarobienie pieniędzy, dzięki wykorzystaniu zmienności danego instrumentu. Również w strategii Point & Figure Trading ustalane są momenty, w którym należy zamknąć pozycję. Celem każdej pozycji jest zainkasowanie profitu z danej transakcji. Jednakże należy mieć na uwadze, że żadna strategia nie jest w stanie zagwarantować 100% sukcesu. Dlatego też należy ustalić poziomy wyjścia, które uwzględniają cięcie strat w momencie, gdy rynek zaczyna odwracać się przeciwko inwestorowi.

Podstawowa maksyma przyświecająca strategii Point and Figure zakłada, że należy pozwolić maksymalnie rozwinąć się trendowi na rynku, by móc osiągnąć ponadprzeciętną stopę zwrotu. aby tego dokonać, nie zostaje ustalona cena docelowa, tylko trader przesuwa Stop loss na coraz dalsze poziomy od ceny otwarcia, w miarę rozwoju trendu. W przypadku długiej pozycji, trader będzie przesuwał zlecenie Stop loss na coraz wyższe poziomy, zaś w przypadku pozycji krótkiej, na coraz niższe. W momencie, w którym pojawi się sygnał do zajęcia pozycji odwrotnej, trader powinien zamknąć dotychczasową pozycję i otworzyć przeciwstawną. W ten sposób spekulant giełdowy cały czas znajduje się na rynku, a jego sukces determinuje proporcja zyskownych pozycji względem stratnych.

Strategia Point-And-Figure krok po kroku

Na przykładzie spółki General Electric można przedstawić, w jaki sposób wygląda zawieranie transakcji zgodnie ze strategią Point & Figure Trading. W pierwszej kolejności pojawia się sygnał do zajęcia pozycji długiej, ze Stop loss’em w miejscu, gdzie pojawia się możliwość wystąpienia sygnału przeciwstawnego do zajętej pozycji.

General Electric - 1 wykres XO
źródło: tradingview.com

Następnie stop loss jest przesuwany na wyższe poziomy, zgodnie z założeniami strategii, w miejsce gdzie może wystąpić najbliższy sygnał odwrotny do zajętej pozycji, czyli w tym wypadku sygnał sprzedaży.

General Electric - 2 wykres XO
źródło: tradingview.com

W momencie, gdy dochodzi do realizacji zlecenia obronnego na niewielkiej stracie, wówczas transakcja jest odwracana, co powoduje otwarcie pozycji krótkiej.

General Electric - 3 wykres XO
źródło: tradingview.com

Obecnie stop lossem staje się sygnał do zajęcia pozycji długiej. Pojawia się on jednak po dosyć sowitym zysku tradera.

General Electric - 4 wykres XO
źródło: tradingview.com

W momencie, gdy zostaje zrealizowany, trader zajmuje pozycje długa, którą następnie trzyma aż do kolejnego sygnału odwrócenia lub SL.

General Electric - 5 wykres XO
źródło: tradingview.com

Rynek w całej swojej „łaskawości” pozwala na przesunięcie zlecenia obronnego na ponad 70% zysk. Jako, że nie zostało powiedziane ostatnie słowo, a transakcja jest cały czas w grze istnieje nadzieja na znacznie większy zysk z tej transakcji.

General Electric - 6 wykres XO
źródło: tradingview.com

Zarządzanie kapitałem w systemie Point and Figure

Odpowiednie dobieranie pozycji jest niezwykle istotne w celu uzyskania dodatniej stopy zwrotu. W tym miejscu warto wspomnieć, że powyższa strategia Figure and Point nie powinna być stosowana na walorach o wartości poniżej $10, gdyż wówczas jedna kratka pokazuje ruch 10% w danym kierunku. Z kolei trzykratkowe odwrócenie wymaga ruchu ponad 30%. Strategia ta wymaga minimalnego lewarowania, a nawet w wielu przypadkach, będzie on zbędny. Wynika to z faktu, że sygnały do zamknięcia pozycji mogą się pojawić kilkanaście, bądź kilkadziesiąt procent od miejsca wejścia.

W związku z faktem, że ryzyko nie powinno wynosić więcej niż 3% kapitału inwestycyjnego, w przypadku gdy najbliższy sygnał do zajęcia przeciwstawnej pozycji znajduje się 15% od ceny otwarcia, wówczas trader powinien zainwestować jedynie 20% swoich środków finansowych przeznaczonych na spekulację. W ten sposób bez użycia dźwigni, maksymalna strata wynosi jedynie wspomniane 3%, a fakt, że system transakcyjny Point and Figure nie posiada z góry określonego poziomu docelowego, czyni zysk potencjalnie nieograniczony.

Więcej o zarządzaniu ryzykiem i kapitałem, czyli kluczowych czynnikach sukcesu w inwestowaniu, przeczytasz tutaj.