Rachunek na Start

Zacznijmy od tego czym jest rynek finansowy. Rynek finansowy jest miejscem, w którym uczestnicy rynku zawierają transakcje kupna i sprzedaży. Przedmiotami transakcji są różnego rodzaju kapitały pieniężne, które oparte są na wielu odmiennych instrumentach finansowych i różnią się od siebie także terminami zapadalności. Zasada działania rynku finansowego jest bardzo podobna do działania banku – funkcjonują na nim dwie grupy uczestników. Pierwsza z nich to grupa uczestników potrzebująca kapitału do realizacji swoich celów, a druga strona do uczestnicy posiadający nadwyżki kapitału, którzy chcą ten kapitał w różny sposób ulokować. Zróżnicowanie potrzeb zarówno podmiotów poszukujących jak i podmiotów oferujących kapitał jest na tyle duże, że praktycznie każdy inwestor ma możliwość doboru odpowiedniego dla siebie ryzyka oraz jego ograniczenia poprzez dywersyfikacje portfela inwestycyjnego. Rynek finansowy spełnia kilka podstawowych funkcji. Przede wszystkim pozwala na „pracę” kapitału. Oszczędności uczestników rynku są zamieniane w inwestycje, a pieniądz może na siebie pracować. Podjęcie ryzyka i rezygnacja z możliwości wydania posiadanego kapitału ma przynieść zysk w przyszłości. Drugą funkcją rynków finansowych jest umożliwienie alokacji kapitału, czyli przeniesienie go z miejsc, gdzie jest go za dużo i nie jest on optymalnie wykorzystywany, do miejsc, w których możliwe jest jego umiejętne wykorzystanie i stworzenie wartości dodanej. Ponadto „niewidzialna ręka” rynku finansowego pozwala na obiektywną ocenę inwestycji i ryzyka z inwestycjami związanego – inwestycje o wyższym ryzyku charakteryzują się wyższym kosztem pozyskania kapitału z punktu widzenia biorcy kapitału i wyższą oczekiwaną stopą zwrotu patrząc od strony dawcy kapitału. Rynek finansowy pozwala także na ocenę i w pewnym sensie kontrolę koniunktury gospodarczej – reakcje rynku finansowego na przemiany społeczno – polityczno – gospodarcze są szybkie, a umiejętna ingerencja w rynek finansowy pozwala na „podkręcanie” koniunktury gospodarczej. Piątą funkcją rynku finansowego jest obrót pieniężny, czyli szybki, tani i bezpieczny przepływ kapitału pomiędzy podmiotami. Rynek finansowy dzieli się na pięć segmentów, zróżnicowanych pod względem instrumentów na nim funkcjonujących, terminów zapadalności i sposobu funkcjonowania.

Rynek pieniężny

Rynek pieniężny

Pierwszym segmentem rynku finansowego jest rynek pieniężny. Na rynku tym odbywa się obrót krótkoterminowymi instrumentami finansowymi. Krótkoterminowymi oznacza w tym przypadku instrumenty finansowe o zapadalności poniżej jednego roku. Do krótkoterminowych instrumentów finansowych zaliczane są kredyty i lokaty międzybankowe oraz papiery dłużne, których termin zapadalności jest krótszy niż rok – przykładowym papierem dłużnym o takim terminie zapadalności są bony skarbowe. Rynek pieniężny tworzą najwięksi gracze na rynku finansowym – rządy, banki centralne, banki komercyjne oraz inne instytucje finansowe – między innymi podmioty rynku ubezpieczeniowego, fundusze inwestycyjne, fundusze emerytalne, fundusze hedgingowe, a także duże przedsiębiorstwa. Brak podmiotów detalicznych na tym rynku wynika z bardzo dużych wolumenów pojedynczych transakcji, co uniemożliwia ich funkcjonowanie na tym rynku – mowa tu o kwotach rzędu milionów a nawet miliardów. Głównym celem funkcjonowanie rynku pieniężnego jest utrzymywanie optymalnej płynności finansowej banków, umożliwienie bankom centralnym prowadzenie polityki monetarnej, a także określanie krótkoterminowych i średnioterminowych stóp procentowych. Można powiedzieć, że rynek pieniężny umożliwia finansowanie bieżącego funkcjonowania podmiotów na nim funkcjonujących oraz ich doraźne „ratowanie” w razie problemów płynnościowych. Rynek pieniężny zapewnia wiec stabilność największych graczy na rynku, których zachwianie mogłoby spowodować trzęsienie ziemi na pozostałych rynkach – to, co dzieje się, kiedy rynek pieniężny nie zdoła na czas uratować sytuacji widzieliśmy w roku 2008 po bankructwie banku Lehman Brothers oraz kilku innych podmiotów – kryzys rozlał się wówczas na niemal wszystkie gałęzie gospodarki i na wszystkie segmenty rynku na całym świecie. W praktyce decydujący głos na rynku pieniężnym mają banki centralne – te największe są w stanie z większym bądź mniejszym sukcesem je stymulować. Największymi graczami wśród nich jest amerykański System Rezerwy Federalnej (Federal Reserve System, Fed), Europejski Bank Centralny (European Central Bank, ECB), Bank Anglii (Bank of England, BoE), Bank Japonii (Bank of Japan, BoJ), Bank Kanady (Bank of Canada, BoC), Bank Rezerw Australii (Reserve Bank of Australia, RBA) oraz Bank Rezerw Nowej Zelandii (Reserve Bank of New Zealand, RBNZ).