Zagłębiając się w tematykę tradingu dotrzemy do postaci wielu słynnych spekulantów, którzy odcisnęli swoje piętno na rynkach finansowych. Jedni z nich chętnie dzielili, bądź dzielą się swoja wiedzą i rynkowymi spostrzeżeniami, drudzy z kolei skrzętnie ukrywają swoje tajemnice chwaląc się jedynie swoimi kosmicznymi wynikami inwestycyjnymi. Od tych, którzy chcą dzielić się swoja wiedzą powinniśmy czerpać jak najwięcej. Jest to w końcu darmowa wiedza dotycząca inwestowania na rynkach finansowych – wiedza sprawdzona i wiedza z pierwszej ręki. Oczywiście trzeba mieć na uwadze, że jedni profesjonaliści mogą reprezentować inne podejście do rynków finansowych niż drudzy, ponieważ nie ma jednego złotego środka, który pozwoliłby osiągać regularne zyski czy to na rynku Forex, czy na rynku kontraktów terminowych, a także na rynku akcyjnym i dłużnym. Znając jednak rozwiązania stosowane przez wąską grupę najlepszych traderów i inwestorów, mamy możliwość wyboru rozwiązania odpowiadającego naszym własnym celom i regułom. Wybór taki nie jest prosty – łatwiej jest jednak wybierać już sprawdzone rozwiązania, niż tworzyć całkiem nowe. Ważne, aby rozwiązań tych bezmyślnie nie kopiować, choćby dlatego, że mogą one nie być dostosowane do bieżących warunków rynkowych lub po prostu mogą być przestarzałe. Zanim zacznie się handel, wszystko z czego będziemy korzystać musi być solidnie przetestowane.

Bill Williams należy do grupy doskonałych traderów, którzy chętnie podzielili się swoją wiedzą. Dlatego najlepiej jest opisać ich poprzez to, czym podzielili się ze społecznością traderów. O tym jednak za chwilę. Bill Williams urodził się w 1932 roku w Stanach Zjednoczonych. Jest słynnym amerykańskim traderem oraz autorem wielu książek dotyczących analizy technicznej, psychologii rynku oraz teorii chaosu. Do jego najważniejszych publikacji należą pozycje: „Trading Chaos”, „New Trading Dimensions”, czy „Traders Troubleshooting Tools”. Bill Williams specjalizuje się w kwestiach rynku akcyjnego, towarowego oraz rynku Forex. W 1984 roku założył Profitunity Trading Group. Jako trader akcji i giełd towarowych działał przez ponad pół wieku, a od 25 lat zajmuje się szkoleniem adeptów trading, w trakcie których wyszkolił tysiące inwestorów na całym świecie. Doświadczenia Bill’a Williamsa zdobyte przez lata funkcjonowania w świecie rynków finansowych oraz wieloletnie badania trendów rynkowych pozwoliły mu stworzyć używane po dziś dzień wskaźniki analizy technicznej, popularne wśród traderów rynku Forex, inwestorów giełdowych, a także ekspertów z innych rynków.

Wskaźniki Bill’a Williamsa

Najważniejszym wkładem Bill’a Williams’a w handel na rynkach finansowych jest seria wskaźników, które stworzył i podzielił się nimi ze środowiskiem traderów. Są to narzędzia analizy technicznej szeroko wykorzystywane na rynku Forex, instrumentach pochodnych, rynku akcyjnym, bardzo przydatne w bieżącym tradingu.

Awesome Oscillator

Wśród wskaźników Bill’a Williamsa znaleźć możemy między innymi Awesome Oscillator. Awesome Oscillator jest dość prostym w swojej budowie narzędziem analizy technicznej. Jego wartość to różnica 5-okresowej średniej kroczącej z pochodnej ceny oraz 34-okresowej średniej kroczącej z pochodnej ceny. Pewnie zastanawiasz się teraz, czym jest ta pochodna ceny. Jest ona wyliczana jako średnia najwyższej i najniższej ceny z badanego okresu. Wartości wskaźnika prezentowane są w postaci czytelnego i przejrzystego histogramu, który znajdziemy poniżej wykresu ceny. Domyślnie każda wartość większa od poprzedniej przedstawiana jest za pomocą zielonego słupka, a wartości niższe od wartości poprzednich widnieją na histogramie jako słupki czerwone. Oprócz koloru słupka istotne jest jeszcze to, czy znajduje się on powyżej, czy poniżej zera. Awesome Oscillator Bill’a Williamsa dostarcza inwestorom wiele sygnałów transakcyjnych, a wykorzystywać go można na kilka sposobów. AO co do zasady stworzony został dla interwału dziennego, jednak często zdarza się, że wykorzystywany jest on także na niższych interwałach.

Market Facilitation Index

Innym bardzo popularnym wskaźnikiem analizy technicznej stworzonym przez Bill’a Williams’a jest Market Facilitation Index. Wskaźnik Market Facilitation Index oblicza, a następnie rysuje w formie histogramu zmianę ceny analizowanego instrumentu w stosunku do wolumenu. Wzór na jego obliczenie jest bardzo prosty: MFI = (MAX– MIN) / VOL, gdzie MAX to cena maksymalna danej świecy, MIN to cena minimalna tej świecy, a VOL to wolumen. Kolor poszczególnych słupków wskaźnika Market Facilitation Index informuje inwestora o tym, jaki najprawdopodobniej będzie kolejny ruch tego wskaźnika oraz tendencja wolumenu. Domyślnie kolor zielony histogramu oznacza, że rośnie zarówno MFI jak i wolumen, kolor brązowy oznacza, że wartość MFI jak i wolumen spadają, kolor niebieski oznacza, że MFI rośnie, a wolumen spada, z kolei kolor różowy informuje inwestora, że MFI spada, a wolumen rośnie (są to domyślne kolory na platformie MT4). Wskaźnik opracowany przez Billa Williamsa ma na celu obrazować nastroje rynkowe, jest to bez wątpienia godne pochwały. Warto spróbować go wykorzystać.

Fraktal

Trzecim wskaźnikiem analizy technicznej z arsenału Bill’a Williams’a zdecydowanie wartym uwagi inwestorów jest Fraktal. Został on opracowany w celu wychwytywania na wykresie lokalnych szczytów i dołków. W związku z tym służy on także jako narzędzie do określania lokalnych poziomów wsparcia i oporu. Jego działanie jest dość proste. Szczyt oznaczany jest przez Fraktal w przypadku, gdy wśród pięciu kolejnych świec środkowa świeca jest najwyższa. Z kolei dołek wyznaczany jest na wykresie w chwili, gdy wśród pięciu kolejnych świec świeca środkowa jest najniższa. Z definicji nie używa się w tradingu samego wskaźnika Fraktal. Zawsze jest on częścią szerszego systemu inwestycyjnego. Najprostszym z nich jest połączenie Fraktala z Alligatorem (innym wskaźnikiem analizy technicznej stworzonym przez Bill’a Williams’a). Tym sposobem gładko możemy przejść do czwartego popularnego wskaźnika analizy technicznej, który wyszedł spod ręki Bill’a Williams’a.

Alligator

Alligator składa się z trzech linii, które ciągną się w okolicach wykresu cenowego analizowanego przez inwestora instrumentu. Linie te domyślnie występują w kolorach niebieskim, czerwonym i zielonym. Linia niebieska to tak zwane szczęki aligatora, które określane są także linią bilansu dla całego okresu. Owa linia bilansu jest to 13-okresowa średnia krocząca z mediany ceny, która przesunięta jest o 8 okresów w przód (warto dodać, że w przypadku Alligator’a mediana to połowa sumy maksimum i minimum). Czerwona linia stanowi zęby aligatora. Jest to linia bilansu będąca 8-okresową średnią kroczącą z mediany ceny (obliczanej tak samo jak w przypadku średniej z 13 okresów). Ta linia bilansu przesunięta jest o 5 okresów do przodu. Trzecia linia Alligatora, linia zielona, to tak zwane wargi aligatora. Wargi aligatora to linia bilansu liczona jako 5-okresowa średnia krocząca z mediany ceny (obliczana w takim sam sposób jak pozostałe), która przesunięta jest o 3 okresy do przodu. Najważniejszym zadaniem postawionym przed wskaźnikiem Alligator jest wskazanie momentu, w którym sytuacja rynkowa jest na tyle korzystna, aby warto było zająć jakąś pozycję. Wargi, zęby oraz szczęki Alligatora pokazują inwestorowi jakie korelacje zachodzą pomiędzy różnymi okresami czasu na wykresie. Podwaliną pod stworzenie wskaźnika Alligator są słowa Billa Williamsa, które pozwolę sobie tutaj przytoczyć – trendy występują na rynku jedynie przez 15 do 30% całego czasu notowań. Wniosek jest więc tylko jeden. Opłaca się śledzić trendy oraz wykorzystywać wskaźniki takie jak Alligator, po to, aby nie tracić czasu i pieniędzy podczas gry w niesprzyjających warunkach. Nie powinno się inwestować ani też spekulować w czasie, kiedy cena instrumentu zmienia się w sposób istotny jedynie w pojedynczym, określonym okresie cenowym. Warto pamiętać, że Alligator nie służy inwestorom jako wskaźnik, który pomagać ma w określaniu optymalnych miejsc do otwarcia czy zajęcia pozycji. Jego zadaniem jest jedynie wskazywanie momentów, kiedy warto jest szukać swojego miejsca na rynku. Do jego znalezienia może służyć przykładowo wspomniany wyżej Fraktal, jak i każdy inny wskaźnik analizy technicznej (niekoniecznie stworzony przez Williams’a), który odpowiadać będzie inwestorowi.

Gator Oscillator

Ostatnim ważnym wskaźnikowym dziełem, które wyszło spod ręki Bill’a Williams’a jest Gator Oscillator. Gator Oscillator jest wskaźnikiem pomocniczym dla innego wskaźnika stworzonego przez Williams’a – wskaźnika Alligator. Dane wynikające z narzędzia analizy technicznej znanego jako Gator Oscillator oparte są wyłącznie na wskazaniach dostarczanych przez wskaźnik Alligator. Informacje płynące z Gatora pokazują stopień dywergencji średnich kroczących Alligator’a. Wartości oscylatora przedstawiane są na histogramie za pomocą zielonych i czerwonych słupków. Górna część histogramu pokazuje różnicę pomiędzy wartościami linii niebieskiej i czerwonej, a dolna część histogramu jest różnicą wartości linii czerwonej i zielonej.

Bill Williams

Bez wątpienia dzięki popularnym wskaźnikom analizy technicznej stworzonym przez Bill’a Williams’a ich autor stał się w świecie tradingu nieśmiertelny. Oczywiście znajdziemy zarówno zwolenników jak i przeciwników technik stosowanych przez tego amerykańskiego tradera, jednak nie ma żadnych wątpliwości, że jego wkład w sztukę analizy technicznej wykresów jest ogromny. Przeszło pół wieku doświadczeń zbieranych na rynkach finansowych oraz ponad ćwierć wieku doświadczenia w szkoleniu młodych adeptów tradingu jest wystarczającym argumentem za tym, żeby na dłużej pochylić się nad publikacjami i uwagami Williamsa. Pamiętajmy o tym, że spod jego ręki nie wyszło jedynie pięć wymienionych wyżej wskaźników AT, ale także wiele książek i publikacji, takich jak wymienione wcześniej m.in. „Trading Chaos”. Bill Williams to nie tylko analiza techniczna, ale także nieoceniona w dzisiejszych czasach psychologia rynku, która ma coraz większy wpływ na ceny instrumentów, które już dawno oderwały się od większości czynników fundamentalnych, a potrafią także zaskoczyć niejednego analityka technicznego. Giełda i cały rynek finansowy stały się grą bardzo emocjonalną, bardzo miękką. Zaryzykuję stwierdzenie, że dzisiejszy trading nie przypomina już handlu sprzed pół wieku – handlu bardzo technicznego, a nawet bardziej matematycznego. Dziś trader musi dysponować wiedzą psychologiczną, musi wykazywać się kreatywnością, posiadać zdolności miękkie – cechy pół wieku temu zupełnie nie wymagane w tym środowisku. Świat ewoluował – wraz z nim ewoluować muszą także inwestorzy. Sprawdzone sposoby starszych inwestorów wciąż są jednak godne uwagi, ponieważ jak wiemy historia lubi się powtarzać, a bez analizy ceny żadna psychologia nie pozwoli zarobić pieniędzy na rynku.

To koniec tego artykułu, ale dopiero początek Twojej przygody z rynkami finansowymi. Przed Tobą długa droga, ale doskonale wiemy, jak Ci ją ułatwić. Szkolenia z ekspertami to najlepszy sposób, aby ugruntować swoją wiedzę o rynkach finansowych. Zapisz się na bezpłatne szkolenia już dziś!

BIORĘ UDZIAŁ W SZKOLENIACH