Podatek od zysków kapitałowych to bez wątpienia zmora każdego polskiego inwestora. Trading, handel, spekulacja, inwestowanie – to zajmuje nam niemalże cały czas, albo cały wolny czas, jeżeli rynkami finansowymi zajmujemy się „dorywczo”. Kosztuje nas to całą masę nauki, sił i nerwów. Oprócz tego płacimy spready, prowizje, swapy, pokrywamy koszty obsługi konta. To wszystko po to, aby zarobić coś więcej ponad przeciętność. A na końcu przychodzi do nas państwo i każe sobie oddać 19% całego naszego rocznego zysku, chociaż nie zrobiło nic. Czy to sprawiedliwe? Z pewnością nie. Czy zachęca do oszczędzania i inwestowania? Również nie. Czy da się tego uniknąć? Z prawnego punktu widzenia istnieje jeden sposób, jednak nie jest to sposób, który zadowoli każdego. Niemniej jednak jest on legalny, ale o tym powiemy trochę później. Niektórzy próbują ukrywać swoje dochody od zysków kapitałowych, jednak my odradzamy tego typu praktyki. Jest to kwestia, która w razie wyjścia na jaw będzie, bardzo kosztowna i problematyczna. Pamiętajmy, że łamanie prawa nie popłaca.

Podatek od zysków kapitałowych, czyli potocznie podatek Belki. Nazwa potoczna pochodzi oczywiście od nazwiska projektanta tego podatku, znanego nam wszystkim, Marka Belki. To z jego inicjatywy państwo rozpoczęło drenowanie kieszeni wszystkich uczestników rynków finansowych. Płacimy podatek od zysków czerpanych z handlu akcjami, prawami poboru, obligacjami, jednostkami uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych, ETF’ami, od zysków pochodzących z tradingu na rynku Forex, kontraktach CFD, futures, forward, opcjach i wszystkich innych instrumentów pochodnych. Podatek od zysków kapitałowych zapłacimy także odkładając pieniądze na lokatach, rachunkach oszczędnościowych, od dywidend, od udzielonych pożyczek itp. Ciężkie jest życie polskiego inwestora i niestety nic nie wskazuje na to, aby miało się to zmienić. Oczywiście raz po raz w politycznych wystąpieniach (szczególnie przed wyborami) pojawiają się wzmianki o zniesieniu podatku od zysków kapitałowych, jednak są to tylko obietnice bez pokrycia.

Podstawa prawna regulująca kwestię podatku od zysków kapitałowych to Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Warto zapoznać się z treścią tej ustawy przed rozliczeniem się z Urzędem Skarbowym. Warto jednak mieć na uwadze, że kwestie poruszone w tej ustawie nie dotyczą jedynie zysków kapitałowych, ale wszystkich dochodów i podatków osób fizycznych. Jeżeli handlujesz lub inwestujesz nie jako osoba fizyczna, a osoba prawna, ponieważ posiadasz rachunek inwestycyjny zarejestrowany przykładowo na swoją spółkę, podatek od zysków kapitałowych od osób fizycznych, o którym mowa we wspomnianej wyżej ustawie, Ciebie nie dotyczy. Wówczas należy zastosować rozwiązania prawne stworzone dla tego rodzaju podmiotu.

Czy można uniknąć podatku Belki?

Na ten moment jedynym legalnym sposobem uniknięcia podatku od gry na giełdzie są Indywidualne Konta Emerytalne, czyli tzw. trzeci filar. Jest to jednak dobry sposób dla osób, które wszystko co zarobią chcą odłożyć na emeryturę. Niestety nie istnieją Indywidualne Konta Emerytalne w branży brokerów Forex. Niemniej jednak handlując na giełdzie poprzez Indywidualne Konto Emerytalne unikniemy opodatkowania naszych zysków. Niestety, zainwestowanie swoich oszczędności w IKE związane jest z naprawdę wieloma obostrzeniami, rygorami i wymaganiami, narzuconymi nam przez bank, z którego usług korzystamy.

Istnieje wiele rodzajów Indywidualnych Kont Emerytalnych. Osoba zakładająca takie konto musi najpierw wybrać sposób oszczędzania pieniędzy na jesień swojego życia. Indywidualne Konto Emerytalne może być kontem oszczędnościowym, lokatą bankową, funduszem inwestycyjnym, ubezpieczeniem kapitałowym, a także samodzielnym rachunkiem maklerskim i to ta ostania kwestia najbardziej nas interesuje. Konto maklerskie jako Indywidualne Konto Emerytalne nie różni się niczym od standardowego rachunku maklerskiego. Istnieją jednak wspomniane wcześniej regulacje. Przede wszystkim wielkość wpłaty naszych oszczędności jest nam z góry narzucona. Rocznie na nasze Indywidualne Konto Emerytalne możemy wpłacać maksymalnie 3-krotność średniego miesięcznego wynagrodzenia brutto. W roku 2016 jest to 12 165 zł. Kwestia minimalnej wpłaty nie jest regulowana ustawowo, jednak jest narzucana indywidualnie przez banki oferujące IKE. Istnieje jednak jeszcze jedno ograniczenie, które stanowi największy mankament Indywidualnego Konta Emerytalnego. Możliwość wypłaty środków, zarówno tych wpłaconych jak i tych wypracowanych pojawia się dopiero wtedy, gdy wejdziemy w wiek emerytalny. Do tego czasu naszymi środkami możemy grać (w przypadku rachunku maklerskiego oczywiście), ale nie możemy ich wyciągnąć. Oprócz tego z konta nie mogą korzystać osoby, które na emeryturę już przeszły. Wypłata środków przed wejściem w wiek emerytalny poskutkuje koniecznością zapłaty podatku od zysków kapitałowych.

Aby rozpocząć oszczędzanie i inwestowanie poprzez Indywidualne Konto Emerytalne konieczne jest złożenie wniosku o prowadzenie IKE w wybranej na podstawie własnych potrzeb instytucji finansowej. Instytucjami prowadzącymi Indywidualne Konta Emerytalne są banki, fundusze inwestycyjne, a także podmioty prowadzące działalność maklerską. Rodzaje IKE oferowane przez daną instytucję finansową są zróżnicowane i wynikają z ofert danej instytucji. Przykładowo, niewiele podmiotów oferuje rachunki maklerskie IKE.

Warto mieć na uwadze, że istnieje możliwość posiadania tylko jednego Indywidualnego Konta Emerytalnego. Zanim podpiszemy umowę prowadzenia IKE z wybraną przez nas instytucją musimy złożyć odpowiednie oświadczenie, ze nie posiadamy jeszcze żadnego IKE.

Jak rozliczyć podatek od zysków kapitałowych?

Jeżeli posiadasz rachunek inwestycyjny, to musisz otrzymać PIT-8C. W dokumencie tym znajdują się wszystkie informacje dotyczące transakcji z ostatniego roku kalendarzowego: przychody, koszt ich uzyskania i zysk bądź strata z tego wynikające. Zysk zostaje opodatkowany w wysokości 19%. Wyjątkiem od tej reguły są zyski uzyskane za pośrednictwem podmiotów zagranicznych, na przykład brokerów posiadających w Polsce jedynie oddziały. W takim przypadku PIT-8C nie jest udostępniany i zgodnie z prawem jesteśmy zobowiązani do policzenia naszego zysku sami i również zapłacenia od niego 19% podatku. Na szczęście wielu zagranicznych brokerów udostępnia kalkulatory pozwalające na szybkie wyliczenie potrzebnych wartości. Na podstawie otrzymanych danych trzeba wypełnić deklarację PIT-38 i złożyć ją w Urzędzie Skarbowym. Warto jednak dowiedzieć się, jak obniżyć konieczny do zapłacenia podatek.

Przede wszystkim, nawet wtedy, gdy w danym roku poniesiesz stratę, jesteś zobowiązany do złożenia PIT-38. Ma to jednak istotną zaletę. Stratę możesz odliczyć od przychodu w latach kolejnych. Musisz jednak wiedzieć, że możesz ją rozliczyć tylko w ciągu pięciu kolejnych lat, a w jednym roku możesz odliczyć maksymalnie 50% straty.

Biuro maklerskie czy brokerzy w przesłanej Ci deklaracji PIT-8C uwzględniają wszelkie koszty związane z prowizjami od transakcji giełdowych. Nie są to jednak wszystkie koszty, którymi można zmniejszyć wartość podstawy opodatkowania. Do kosztu uzyskania przychodu można dołączyć także opłaty za dostęp do notowań, dostęp do serwisów informacyjnych czy prenumeratę fachowej prasy. Oprócz tego, do kosztów uzyskania przychodów kwalifikują się także koszty kredytu na zakup akcji, jednak tylko w wysokości faktycznie na te akcje przeznaczonej. Warto mieć na uwadze, że koszty te mogą spotykać się z różną interpretacją Urzędu Skarbowego, który może wezwać nas do złożenia dodatkowych wyjaśnień.

Posiadając kilka deklaracji PIT-8C w deklaracji PIT-38 podajemy sumę wszystkich zysków i strat. Przykładowo strata z rachunku maklerskiego zostanie odjęta od przychodu z rachunku u brokera walutowego. Oprócz tego powinieneś wiedzieć, że nie trzeba uwzględniać w deklaracji podatkowej dywidendy. Obowiązek jej rozliczenia spoczywa na spółce i dywidenda, która zostaje nam wypłacona jest już pomniejszona o podatek.

Pamiętajmy jeszcze, że posiadając rachunek inwestycyjny u zagranicznego brokera, poza deklaracją PIT-38, powinniśmy jeszcze złożyć załącznik do tej deklaracji PIT/ZG. Każdy podatnik, w przypadku problemów lub niepewności co do zagadnień podatkowych, może skorzystać z bezpłatnej pomocy świadczonej przez Krajową Informację Skarbową (dawniej Krajowa Informacja Podatkowa).

To koniec tego artykułu, ale dopiero początek Twojej przygody z rynkami finansowymi. Przed Tobą długa droga, ale doskonale wiemy, jak Ci ją ułatwić. Szkolenia z ekspertami to najlepszy sposób, aby ugruntować swoją wiedzę o rynkach finansowych. Zapisz się na bezpłatne szkolenia już dziś!

BIORĘ UDZIAŁ W SZKOLENIACH