Wskaźniki, oscylatory, skomplikowane wzory – istnieje cała masa technicznych rozwiązań służących przewidywaniu przyszłych ruchów cenowych. Większość z tych narzędzi skupia się jednak nie na samej cenie, a na jej pochodnych – prostych średnich kroczących, średnich wykładniczych, różnic wartości tych średnich, na zmienności, wolumenie, tickach. Coraz częściej sama cena idzie w zapomnienie, szczególnie w przypadku bardziej skomplikowanych systemów transakcyjnych, gdzie ceny na wykresie czasem nie widać. Jeżeli takie strategie działają to bardzo dobrze, jednak zwykle takie podejście do handlu jest bardzo efektowne ale jednocześnie bardzo nieefektywne.

Skupmy się więc na „nagich” ruchach cenowych. Co mamy do wyboru? Support i resistance trading, czyli wsparcia i opory, price action, kanały cenowe, komplet narzędzi Fibonacciego – to tyle jeżeli chodzi o popularne narzędzia analizy technicznej. Ale czy na pewno? Na większości platform możemy znaleźć także tak zwane obiekty Ganna, nazywane czasami narzędziami Ganna. Narzędzia, które trzeba przyznać, nie są zbyt popularne ani wśród bardziej wtajemniczonych inwestorów ani niezbyt znane początkującym inwestorom, których początkowy wachlarz narzędzi skupia się przede wszystkim na wsparciach, oporach, średnich, MACD, RSI, oscylatorze stochastycznym i Fibonaccim. Niemniej jednak warto przyjrzeć się temu, co zaproponował William Delbert Gann.

Fundamentem teorii Ganna jest stwierdzenie, że cena to jednak nie wszystko. Liczy się jeszcze czas, o którym zapominamy jeszcze częściej niż o cenie. Gann bardzo dużo uwagi przywiązywał do połączenia informacji płynących zarówno z osi ceny jak i z osi czasu, co możemy zauważyć w działaniu stworzonych przez niego wskaźników, o których nieco niżej.

William Delbert Gann

William Delbert Gann, znany także jako WD Gann urodził się 6 czerwca 1878 roku w Lufkin w Teksasie i zmarł 18 czerwca 1995 roku. Pochodził z rolniczej rodziny – jego ojciec zajmował się uprawą bawełny. Był człowiekiem bardzo religijnym – Biblię uważał za największą książkę jaką kiedykolwiek napisano, co zauważyć można z resztą w jego wielu publikacjach. Posiadał 33 (najwyższy) stopień Rytu Szkockiego – poziomów wtajemniczenia członków masonerii. Uznaje się, że stąd właśnie William Delbert Gann wyniósł wiedzę na temat starożytnej matematyki oraz kultur starożytnej Grecji i Egiptu.

Przede wszystkim jednak WD Gann był traderem, który na podstawie swoich doświadczeń, zależności matematycznych oraz starożytnej matematyki, geometrii, astronomii i astrologii opracował metody prognozowania zmian rynkowych nazywanych narzędziami Ganna lub kątami Ganna. Oczywiście jego metody spotykają się z różnymi opiniami, jednak to akurat niewiele znaczy, bo powiedzmy sobie szczerze: jaka metoda analizy wykresów lub narzędzie analizy technicznej nie dzieli traderów i analityków na obozy zwolenników i przeciwników?

Każdy, kto chce poznać podejście Williama Delberta Ganna powinien zapoznać się z książkami jego autorstwa: Truth of The Stock Tape (1923), Tunnel Thru The Air (1927), Wall Street Stock Selector (1930), New Stock Trend Detector (1936), Face Facts America (1940), How to Make Profits in Commodities (1941), How to Make Profits Trading In Puts And Calls (1941), 45 Years in Wall Street (1949), The Magic Word (1950) oraz WD Gann Economic Forecaster (1954).

Gannowi udało się kilkukrotnie osiągnąć wyjątkową stopę zwrotu, czym zbudował sobie markę jako trader i analityk. W 1908 roku w ciągu 30 dni rachunek o wartości początkowej 130 dolarów amerykańskich zwiększył do 12 tysięcy dolarów. W 1923 roku w ciągu 60 dni podniósł wartość rachunku z 973 dolarów do 30 tysięcy USD, a w 1933 roku mógł pochwalić się niebagatelną skutecznością, kiedy to zaksięgował 422 zyskowne transakcje spośród 479 otwartych zleceń, co dało skuteczność na poziomie 88% oraz stopę zwrotu rzędu 4000 procent.


Analityk TechnicznyAnalityk Techniczny radzi:

Narzędzia Ganna zaliczane są do jednych z najskuteczniejszych narzędzi analizy technicznej jakie kiedykolwiek zostały opracowane. Mało kto jednak potrafi z nich odpowiednio korzystać. Pobierz platformę MetaTrader i naucz się wykorzystania tych narzędzi w praktyce. Bezpłatne demo MetaTrader zarejestrujesz tutaj!


Wachlarz, linia i siatka Ganna

Wachlarz Ganna to najbardziej znane narzędzie AT stworzone przez Williama Ganna. Opiera się ono na wspomnianym wyżej połączeniu ceny i czasu. Filozofia stojąca za tym wskaźnikiem nie jest specjalnie skomplikowana – wartość lokalnego szczytu notowań wyrażona w jednostkach pieniężnych jest przeliczana na ilość czasu, jaki musi upłynąć do utworzenia następnego lokalnego ekstremum (zależnie od strategii mogą to być godziny, ale mogą to być również tygodnie i każda inna jednostka czasu).

Technika ta mierzy kąty geometryczne występujące pomiędzy cenami i czasem na wykresie. Według teorii Ganna istnieje idealna równowaga pomiędzy czasem i ruchami cenowymi i występuje ona, gdy ceny zmieniają się pod kątem 45 stopni względem osi czasu – kąt ten określa się także jako 1*1. Nie jest to jednak jedyny kąt istotny w teorii Williama Ganna, są to także: 82,5 stopnia (1*8), 75 stopni (1*4), 71,25 stopnia (1*3), 63,75 stopnia (1*2), 26,25 stopnia (2*1), 18,75 stopnia (3*1), 15 stopni (4*1), 7,5 stopnia (8*1).

Przełamanie od góry środkowej linii, czyli linii 45 stopni, które ma miejsce w trendzie wzrostowym jest sygnałem słabości kupujących oraz na odwrót, przełamanie jej od dołu w trendzie spadkowym jest sygnałem wytraceniu pędu przez niedźwiedzi. Pozostałe linie stanowią istotne poziomy wsparcia i oporu. Poniżej znajduje się przykładowy wachlarz Ganna.

Wachlarz Ganna

Taką samą funkcję jak wachlarz Ganna ma linia Ganna. Przełamanie w trendzie spadkowym od góry linii 45 stopni jest sygnałem wytracenia pędu przez popyt oraz na odwrót, przełamanie jej od dołu w trendzie spadkowym jest sygnałem osłabienia sprzedających. Linia Ganna różni się od wachlarza jedynie tym, ze wskazuje tylko kąt 45 stopni. Jest to więc okrojona wersja wachlarza, tak jak na poniższym wykresie.

Linia Ganna

Siatka Ganna jest natomiast modyfikacją linii Ganna. Jej budowa polega na wyznaczeniu nieskończonej ilości równoległych oraz prostopadłych linii Ganna, nachylonych pod kątem 45 stopni. W ten sposób otrzymuje się narzędzie, które pozwala mierzyć siłę strony popytowej oraz podażowej po każdym wybiciu, za pomocą kolejnych linii.

Przykładowo w momencie silnego odbicia kursu ku górze w trendzie wzrostowym i przełamaniu wyżej położonej linii Ganna, tę właśnie przełamaną linię Ganna uznajemy za najistotniejszą. Z kolei w momencie odwrócenia trendu na spadkowy jako „obowiązującą” linię Ganna uznajemy najbliższą linię równoległą do trendu spadkowego. Gęstość siatki musi zostać dostosowana do wykresu, tak jak na poniższym wykresie.

Siatka Ganna

Kwadrat, koło i heksagon Ganna

Zacznijmy od kwadratu Ganna. Jest to narzędzie służące wyznaczaniu kolejnych poziomów wsparcia oraz oporu. Metoda ta polega na mierzeniu jednostek czasu od historycznie (lub lokalnie najistotniejszego) najniższego poziomu ceny danego instrumentu. Cena wyjściowa umieszczana jest w środku kwadratu wielkości, a następnie uzupełnia się kolejne ceny wzrastające za każdym razem o taką samą wartość, przeciwnie do ruchu wskazówek zegara.

Liczby, które wypadają na krzyżu dzielącym kwadrat w pionie i poziomie stanowią najbardziej prawdopodobne poziomy wsparcia i oporu. Istnieje także pewna modyfikacja, która uwzględnia poziomy wsparcia i oporu wypadające na przekątnych tak powstałej matrycy. Wypełniony kwadrat powinien wyglądać tak jak w poniższej tabeli – za minimum zostało przyjęte w tym przypadku 6 tysięcy punktów, a krok to 100 punktów.

Kwadrat Ganna

Tak samo jak kwadrat wypełnia się także koło oraz heksagon. Zarówno koło jak i heksagon podzielone są w taki sposób, że obrót o 360 stopni reprezentuje cały rok. Z racji, że w kole Ganna na samym środku zarówno w pionie jak i w poziomie wypadają nie liczby, a przekątne dzielące kolejne poziomy, za poziomy wsparcia i oporu przyjmujemy wartości, które znajdują się po liniach tworzących krzyż (zgodnie z ruchem wskazówek zegara). W przypadku heksagonu Ganna ten problem nie występuje, a jako poziomy wsparcia i oporu przyjmujemy liczby wypadające na przekątnych.

Narzędzia Ganna – podsumowanie

Opinie dotyczące narzędzi Ganna są bardzo podzielone. Nie można zaprzeczyć, że „coś jest” w teorii dotyczącej poruszania się rynku pod kątem 45 stopni. Pytanie tylko, na ile praktyczne jest wykorzystanie tej teorii. Wydaje się, że jeżeli już opierać się na cenie i czasie lub na samym czasie, dużo lepiej skorzystać jest z narzędzi Fibonacciego, choć z pewnością niejeden inwestor się z tym stwierdzeniem nie zgodzi. Co do koła, kwadratu i heksagonu to cóż, nie jest to metoda przekonująca.

Wsparcia i opory opierające się tylko i wyłącznie na cenie minimalnej powiększanej o ustalony krok nie wydają się być precyzyjne, szczególnie jeśli wykorzystuje się je na tak dynamicznym rynku, z jakim mamy do czynienia w dniu dzisiejszym. W tym przypadku lepiej sprawdzi się wyznaczanie lokalnych wsparć i oporów na podstawie ostatnich ekstremów lub, w wersji wygodniejszej, wykorzystanie Pivot Points.

Być może o wielu teoriach Williama D. Ganna nigdy byśmy się nie dowiedzieli, ponieważ jego twórczość w latach 50. i 60. ubiegłego stulecia była w formie pisanej praktycznie niedostępna. Zmieniło się to dopiero pod koniec lat 70. kiedy to B. Jones kupił wydawnictwo Lambert-Gann Publishing Company, zdobywając tym samym prawa autorskie do twórczości WD Ganna – wówczas wiele teorii tego słynnego tradera zostało przypomnianych.

To koniec tego artykułu, ale dopiero początek Twojej przygody z rynkami finansowymi. Przed Tobą długa droga, ale doskonale wiemy, jak Ci ją ułatwić. Rachunek demonstracyjny to najlepszy sposób, aby przetestować zdobytą wiedzę w praktyce. Otwórz bezpłatne konto demo z wirtualnymi pieniędzmi już dziś!

OTWIERAM KONTO DEMO

PODZIEL SIĘ
Analityk Techniczny
Przyszłe ruchy cen na rynku akcji, surowców i walut prognozuje wyłącznie na podstawie wykresów. Swoje przekonania opiera na podstawowych założeniach analizy technicznej, które mówią, że rynek dyskontuje wszystko, ceny podlegają trendom, a historia się powtarza. Analizuje zachowanie się cen w przeszłości, formacje techniczne oraz wykorzystuje wskaźniki analizy technicznej, takie jak średnie ruchome czy oscylatory. W swojej analizie całkowicie pomija fundamentalne aspekty inwestowania.