Rachunek na Start

Futures jest angielską nazwą kontraktu terminowego występującego na rynku regulowanym (giełdzie). Kontrakty terminowe dzielą się na dwie kategorie: wspomniane wyżej futures oraz forward. Futures cechuje fakt, że dokonuje się rozliczeń pieniężnych kontraktów oraz każdy kontrakt jest standaryzowany przez daną giełdę i właśnie na niej jest dostępny. Kontrakty forward są kontraktami zawieranymi przez dwie strony na rynku nieregulowanym. Kontrakt forward może posiadać dowolną formę rozliczenia, łącznie z dostawą (w przypadku kontraktu na określony walor taki jak np. towary).

Zarówno jeden, jak i drugi instrument cechuje się dźwignią finansową, co znacznie zwiększa potencjał zarobkowy danej transakcji. Wykorzystując dźwignię finansową (zwaną również lewarem) inwestorzy wnoszą niewielką część wartości transakcji jako depozyt zabezpieczający. Dzięki temu mogą partycypować w zyskach większych niż te, które zostały by im zaproponowane bez dźwigni finansowej. Oczywiście każdy medal ma dwie strony i należy pamiętać, że jedną kwestią są potencjalne zyski, a drugą potencjalne ryzyko.

Rozkład ryzyka względem potencjalnych zysków na kontrakcie futures rozkład się równomiernie, co sugeruje, że gdy jeden z uczestników generuje dochód z niewykonanego kontraktu, wtedy drugi obserwuje analogiczną stratę. Uczestnik rynku spodziewający się wzrostów dokonuje zakupu kontraktu, co jest tożsame z zajęciem pozycji długiej. Z kolei inwestor spodziewający się spadków, sprzedaje kontrakt, czyli zajmuje pozycję krótką. Najlepiej zobrazuje to przykład. Wyobraźmy sobie następującą sytuację: Inwestor A zdecydował się kupić kontrakt na akcje spółki XYZ po cenie 10 zł, który wygasa we wrześniu 2016 roku. Jednocześnie drugą strona transakcji był inwestor B, który spodziewa się spadków cen akcji spółki XYZ. Zgodnie ze specyfikacją danej giełdy jeden kontrakt opiewa na 100 akcji. Oznacza to, że zmiana wartości o 1 grosz powoduje wzrost/spadek na kontrakcie o 1zł (0,01*100=1).

W momencie, kiedy we wrześniu 2016 roku, w dniu rozliczenia kontraktu, cena będzie się znajdowała powyżej 10 zł inwestor A zaksięguje zysk, zaś inwestor B zaksięguje stratę. W momencie, kiedy określony scenariusz nie dojdzie do skutku, a cena kontraktu znajdzie się poniżej 10 zł, wówczas inwestor A odniesie stratę, którą „zasponsoruje” inwestora B. Wielkość zysku/straty zależy od różnicy między ceną rozliczenia, a ceną zakupu/sprzedaży instrumentu.

Historia instrumentów pochodnych

Historia instrumentów pochodnych związana jest z obrotem płodami rolnymi, jak również surowcami. Powstały one jako możliwość zabezpieczania się rolników przed niepomyślną zmianą cen. Jeżeli ceny diametralnie traciły na wartości, wówczas rolnik niezabezpieczony kontraktem ponosił stratę. Analogicznie, w przypadku wzrostu wartości rolnik zarobił znacznie mniej posiadając hedge (zabezpieczenie) na danym instrumencie. W związku z powyższym podstawowy dylemat, na który należało odpowiedzieć to, czy lepiej jest zarobić pewny zysk, czy zaryzykować większy zarobek z jednoczesną obawą o poniesienie znaczącej straty. Jest to kwestia, na którą należy odpowiedzieć sobie samemu, bez względu na to, czy prowadzimy gospodarstwo rolne, czy zajmujemy się spekulacją na określonych walorach. Pierwsze kontrakty terminowe futures znalazły się wśród giełdowych instrumentów już w 1848 roku na giełdzie towarowej w Chicago (Stany Zjednoczone Ameryki). Natomiast historia transakcji dokonywanych poza obrotem giełdowym sięga aż do epoki przed naszą erą.

Kontrakt futures a wycena instrumentu bazowego?

Porównując kontrakt terminowy futures do instrumentu bazowego, na którym jest oparty, zauważymy znaczące różnice w wycenie. Z czego to wynika? Każdy kontrakt terminowy posiada określoną datę wygasania. Najczęściej możemy się spotkać z kontraktami, które wygasają w przeciągu 3 miesięcy. Dzięki temu np. kontrakt terminowy na dany indeks wygasa w marcu, czerwcu, wrześniu oraz grudniu. Oczywiście jest to popularny system rozliczeń w przypadku indeksów/akcji/walut, natomiast należy pamiętać, że są również instrumenty, które wygasają co miesiąc (jak np. ropa naftowa). Kontrakt terminowy sam w sobie wyraża oczekiwania inwestorów co do kształtowania się ceny w przyszłości. Dlatego też formuła kontraktu przybiera następujący kształt:

F=S(1+rT)

We wzorze:

F – wycena kontraktu
S – cena danego waloru
r – stopa procentowa (wolna od ryzyka)
T – długość okresu do terminu realizacji kontraktu

W przypadku kontraktu na instrument, który wypłaca określone pożytki (czyt. dywidendę, kupony etc.) należy nieco zmodyfikować ten wzór do następującej wersji:

F=S(-PVD)(1+rT)

PVD – wartość obecna dywidend, które zostaną wypłacone do terminu realizacji kontraktu

Widzimy zatem, że w naturalny sposób zachodzą różnice pomiędzy ceną kontraktu futures, a ceną spot danego waloru.

Każdy kontrakt posiada swój własny opis, dzięki czemu można zidentyfikować kiedy będzie wygasał. Za pomocą poniższych opisów można określić miesiąc wygasania danego kontraktu.

F – Styczeń
G – Luty
H – Marzec
J – Kwiecień
K – Maj
M – Czerwiec
N – Lipiec
Q – Sierpień
U – Wrzesień
V – Październik
X – Listopad
Z – Grudzień

Wiedząc zatem, że kontrakt terminowy na akcje KGHM oznaczony jest jako FKGH, będziemy wiedzieli, że oznaczenie FKGHU16 oznacza, że kontrakt terminowy na miedziowego giganta w Polsce wygasa we wrześniu 2016 roku.

Największe giełdy futures na świecie

Rozwój technologiczny nie ominął giełd, które zaczęły coraz bardziej ulegać procesowi cyfryzacji. Czasy, w których giełdy były przepełnione maklerami przekrzykującymi się nawzajem, przeszły do historii. Obecnie światowe giełdy przypominają serwerownię, wewnątrz których zamiast ludzi w czerwonych szelkach, znajdziemy miliony bajtów. Jednakże nie zmieniło to charakteru giełdy, przez co dalej możliwe jest zajmowanie zleceń, z tą różnicą, że teraz z dowolnego miejsca na świecie oraz dowolnego urządzenia, również mobilnego. Pomimo ogromnego przeskoku cywilizacyjnego, część giełd cieszy się większą popularnością od innych. Dlatego też w naturalny sposób istnieją giełdy, przez które przewija się większa liczba pieniędzy. Duża płynność jest niezwykle istotna dla spekulantów, ponieważ zapewnia im dowolne otwieranie i zamykanie zleceń, bez obawy, że zabraknie drugiej strony transakcji. Największymi giełdami na świecie są takie giełdy jak NYSE, NASDAQ, CME, EUREX. Cieszą się one największymi obrotami wśród inwestorów i to właśnie na tamtych giełdach należy upatrywać największej płynności na kontraktach terminowych futures.

Najpopularniejsze kontrakty terminowe futures

Kontrakty terminowe futures cieszą się ogromną popularnością wśród spekulantów giełdowych, ze względu na fakt korzystania z dźwigni finansowej. Dodatkowo dostęp do arkusza zleceń oraz podglądu wolumenu pozwala na większa transparentność oraz przejrzystość działań.

S&P 500 Futures (ES.F)

S&P 500 jest indeksem amerykańskim, który obrazuje zmiany cen na 500 największych spółkach w Stanach Zjednoczonych. W związku z powyższym cechuje się ogromnym zainteresowaniem inwestorów, którzy spekulują na światowych rynkach finansowych. Minimalna zmienność tego kontraktu (tick) wynosi 0,25 pkt, zaś sam punkt wyceniany jest na 50 USD. Oznacza to bowiem, że przy zleceniu wielkości jednego kontraktu, zmiana waloru o jeden tick oznacza 12,5 USD na korzyść, bądź niekorzyść tradera. Instrument ten jest dostępny na Chicago Mercantile Exchange (CME).

DAX Futures (FDAX)

Kolejny instrument z cyklu kontrakt futures na indeks to niemiecki DAX. W skład indeksu DAX wchodzi 30 gigantów z Niemiec, takich jak BMW, Lufthansa, czy Adidas. Futures na ten indeks dostępny jest na europejskiej giełdzie Eurex Exchange, która powstała w skutek połączenia niemieckiego DTB (Deutsche Terminbörse) oraz szwajcarskiego SOFFEX (Swiss Options and Financial Futures Exchange). Zmiana rzędu jednego punktu wynosi aż 25 EUR, zaś minimalna zmiana ceny wynosi 0,5 pkt.

Light Sweet Crude Oil WTI Futures (CL.F)

Ropa jako surowiec energetyczny stanowi istotny element całej spekulacyjnej układanki. Wpływa na to fakt, że tak wiele osób jest zainteresowanych nie tylko samym kontraktem na ropę, lecz także wszelkimi instrumentami, które pozwalają przedsiębiorstwom paliwowym oraz transportowym zabezpieczać się na zmiany cen „czarnego złota”. Mowa o różnego rodzaju opcjach etc. Natomiast skupiając się na samych kontraktach futures, to należy pamiętać, że futures na Light Sweet Crude Oil jest dostępny na giełdzie NYMEX. Specyfikacja tego kontraktu obejmuje 1000 baryłek, zaś minimalna zmiana waloru wynosi 0,01 dolara, co oznacza, że najmniejszy tick przy jednym kontrakcie powoduje zysk, bądź stratę rzędu 10 USD.

Euro FX Futures (E6.F)

Najpopularniejsza para walutowa na rynku Forex znajduje również rzeszę swoich fanów handlujących na kontraktach futures na popularnym parkiecie CME. Reprezentuje bowiem dwie największe gospodarki na świecie, co czyni ten kontrakt głównym obiektem zainteresowań różnego rodzaju instytucji oraz istotnych spekulantów walutowych pragnących mieć dostęp do pełnego arkusza zleceń wraz z obecnym wolumenem, czy Liczbą Otwartych Pozycji (LOP).

Handel na kontraktach terminowych futures na największych rynkach światowych, czyni trading bardziej przejrzystym oraz zapewnia wszytkim równy dostęp do kwotowań. To właśnie ta transparentność często stoi za tym, że inwestorzy decydują się handlować na rynkach terminowych zamiast przez np. platformę MT4, która jest uzależniona od serwera brokera. Poznaj również kontrakty terminowe na warszawskiej giełdzie.