Historia kontraktów terminowych sięga XIX wieku. Początkowo zostały wprowadzone dla rolników, by mogli zabezpieczać się przed ryzykiem spadku cen płodów. W przypadku zakontraktowanej ceny rolnik mógł być spokojny o kurs w przyszłości. Jednakże druga strona transakcji zyskiwała prawo do zakupu po z góry określonej cenie. Dlatego też, bardzo szybko kontrakty stały się wykorzystywane w spekulacji. Kontrakty terminowe futures kojarzą się z największymi rynkami takimi jak CME, a czasem nawet z rynkiem walutowym Forex. Wiele osób zainteresowanych tym aspektem spekulacji, często rezygnuje z głębszego wtajemniczenia w rynek warszawski, ponieważ uchodzi on za mało atrakcyjny ze względu na mniejszą płynność. Czy aby na pewno warto porzucić ten rynek?

Kontrakty terminowe

A więc czym dokładnie jest kontrakt terminowy? Kontrakt terminowy jest to instrument pochodny, który umożliwia inwestorom grać w obie strony (zarówno na wzrosty, jak i na spadki) oraz korzystać z dźwigni finansowej. Instrument pochodny to instrument, którego cena uzależniona jest od innego instrumentu, który nazywany jest instrumentem bazowym. W przypadku kontraktu terminowego WIG20 instrumentem bazowym jest indeks WIG20. Z kolei na kontrakcie terminowym na akcje KGHM instrumentem bazowym jest akcja spółki KGHM.

Czy tylko FW20 się liczy?

Z racji wykorzystania dźwigni finansowej inwestor może zająć większą pozycję niż zezwala mu na to posiadany kapitał na rachunku. Przy zajęciu pozycji inwestorowi pobierany jest określony ułamek wartości zlecenia nazywany depozytem. Uzależniony jest on od wielkości dźwigni finansowej. Depozyt pobrany w momencie otwarcia pozycji nazywany jest depozytem wstępnym. Z kolei depozytem właściwym będzie nazywana wielkość depozytu, którą inwestor musi posiadać na rachunku by utrzymać pozycję. W przypadku zejścia poniżej danej wielkości otrzymuje wezwanie uzupełnienia depozytu (Margin Call). Jeżeli jednak nie uzupełni depozytu, to kontrakt zostaje zamykany. Ma to na celu zabezpieczenie transakcji na rynku regulowanym. W przypadku braku środków na pokrycie zobowiązania, przeciwna strona transakcji zostałaby pokrzywdzona, nie otrzymując należnych pieniędzy.

Rynek kontraktów terminowych istnieje w Polsce od 1998 roku. Pierwszym instrumentem pochodnym dostępnym do handlu na giełdzie był kontrakt na indeks WIG20, zaś kolejnym kontrakt na kurs amerykańskiego dolara. Kiedy na początku XXI wieku stały się niezwykle popularne kontrakty na indeks największych spółek, wówczas zaczęto wprowadzać nowe instrumenty pochodne, w tym m.in. kontrakty na akcje. W obecnych czasach na rynku polskim dostępne są kontrakty na indeksy (WIG20, mWIG40), jak również kontrakty FX na kursy walut (USD, EUR, CHF). Dodatkowo inwestorzy mogą handlować na takich instrumentach jak kontrakty na największe spółki oraz WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate), który jest stopą procentową po jakiej banki pożyczają sobie pieniądze. Dzięki tak rozbudowanej ofercie Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie, każdy inwestor znajdzie coś ciekawego dla siebie.

Najpopularniejszym kontraktem na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie jest kontrakt na indeks 20 największych spółek zwanym WIG20. W giełdowej nomenklaturze występuje jako FW20 , co jest skrótem od Futures WIG20. Cieszy się on największą popularnością wśród inwestorów. Wynika to z płynności jaka na nim występuje. To właśnie płynność powoduje, że spekulanci pomijają inne instrumenty pochodne, ponieważ w przypadku jej braku wzrasta dodatkowy czynnik ryzyka.


EkonomistaEkonomista radzi:

Czy wiesz, że kontraktami na indeks WIG20 możesz handlować bezpośrednio z platformy MetaTrader? Sprawdź praktyczne aspekty tradingu na WIG20 rejestrując bezpłatne demo. Kursy WIG20 są prawidziwe, a środki wirtualne.


Każdy kontrakt ma określoną wielkość. Dla przykładu, jeden kontrakt na akcje spółki KGHM (FKGH) posiada wielkość 100 akcji. Oznacza to, że kupując/sprzedając jeden kontrakt po kursie 80 zł zawieramy kontrakt o wielkości 8000 zł (80 zł * 100). Wielkość kontraktu jest bezpośrednio związana z mnożnikiem. Mnożnik to wartość jaką zyskujemy, bądź tracimy w przypadku zmiany ceny o jeden punkt. W tym wypadku mnożnik wynosi 1 zł, ponieważ najmniejsza możliwa zmiana ceny to 1 grosz, a wielkość kontraktu wynosi 100 akcji.

Kontrakty terminowe na akcje

Często omija się kontrakty na akcje, które mają opinie mało płynnych. Diabeł jak zwykle tkwi w szczegółach. Rzecz jasna kontrakty terminowe na akcje nie cieszą się zabójczym wolumenem na rynku polskim, aczkolwiek pomija się fakt, ile może inwestor indywidualny zyskać poświęcając im nieco więcej uwagi. W przypadku kupna danego kontraktu terminowego, spekulant notuje zysk, gdy walor zyskuje na wartości. W przypadku sprzedaży kontraktu terminowego, zysk stanowi spadek wartości. W związku z tym, gdy inwestor jest udziałowcem w określonej spółce, może zabezpieczyć się przed spadkiem cen przedsiębiorstwa, sprzedając kontrakt terminowy na akcje danej spółki. Wtedy pragnąc zatrzymać uprawnienia, chociażby do takich praw, jak np. dywidenda, czy głos w Walnym Zgromadzeniu, inwestor zabezpiecza się przed nominalną utratą wartości jego udziałów.

Poznaj również indeksy giełdowe na warszawskim parkiecie.

To koniec tego artykułu, ale dopiero początek Twojej przygody z rynkami finansowymi. Przed Tobą długa droga, ale doskonale wiemy, jak Ci ją ułatwić. Rachunek demonstracyjny to najlepszy sposób, aby przetestować zdobytą wiedzę w praktyce. Otwórz bezpłatne konto demo z wirtualnymi pieniędzmi już dziś!

OTWIERAM KONTO DEMO

PODZIEL SIĘ
Ekonomista
Doktor nauk ekonomicznych. Posiada dogłębną wiedzę z zakresu makroekonomii, finansów i instrumentów finansowych takich jak akcje, obligacje i instrumenty pochodne. Doskonale rozumie mechanizmy funkcjonowania rynków finansowych i instytucji działających w ich obrębie – giełd, regulatorów i banków centralnych. Praktyk rynkowy – potrafi przełożyć wiedzę teoretyczną na praktyczne aspekty inwestowania i wykorzystać je na realnym rynku.