Komisja Nadzoru Finansowego, czyli w skrócie KNF to centralny organ administracji państwowej, który sprawuje nadzór nad całym rynkiem finansowym na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Organ ten utworzony został na mocy ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym z dnia 21 lipca 2006 roku. Nadzór nad komisją sprawuje z kolei Prezes Rady Ministrów.

W skład Komisji Nadzoru Finansowego wchodzi przewodniczący, dwóch zastępców przewodniczącego oraz czterech członków. Członkami komisji są minister właściwy do spraw instytucji finansowych (obecnie minister finansów) oraz minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego (minister pracy i polityki społecznej) lub ich przedstawiciele, a także prezes Narodowego Banku Polskiego lub delegowany przez niego wiceprezes i przedstawiciel Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego powoływany jest przez prezesa Rady Ministrów na pięcioletnią kadencję, a zastępców przewodniczącego powołuje i odwołuje prezes Rady Ministrów na wniosek przewodniczącego.

Jako ciekawostkę należy podać fakt, że Komisja Nadzoru Finansowego nie jest finansowana z funduszy rządowych. Zgodnie z artykułem 19 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym wszystkie wydatki, które stanowią koszty działalności Komisji Nadzoru Finansowego pokrywane są z wpłat podmiotów przez KNF nadzorowanych.

Historia Komisj Nadzoru Finansowego

Zanim powstała Komisja Nadzoru Finansowego za jej dzisiejsze zadania odpowiadała Komisja Nadzoru Bankowego, Komisja Papierów Wartościowych i Giełd oraz Komisja Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych.

Komisja Nadzoru Bankowego

Komisja Nadzoru Bankowego sprawowała nadzór nad działalnością polskich banków od 1 stycznia 1998 roku do 31 grudnia 2007 roku. Organem wykonawczym KNB był Generalny Inspektorat Nadzoru Bankowego, który działał w ramach Narodowego Banku Polskiego. Najważniejszymi zadaniami Komisji Nadzoru Bankowego było zapewnianie bezpieczeństwa środków pieniężnych zgromadzonych w bankach, nadzorowanie działalności banków pod względem prawnym i finansowym oraz oceną wpływu polityki pieniężnej, podatkowej i nadzorczej na działalność banków.

Komisja Papierów Wartościowych i Giełd

Komisja Papierów Wartościowych i Giełd (KPWiG) istniała od roku 1991 i nadzorowała obrót i konkurencję w zakresie publicznego obrotu papierami wartościowymi, sprawowała nadzór nad giełdami towarowymi oraz zapewniała powszechny dostęp do rzetelnych informacji na rynku papierów wartościowych i rynku towarowym. Jej pierwszym przewodniczącym był Lesław Paga – współtwórca Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie.

Komisja Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych

Komisja Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych (KNUiFE) rozpoczęła działalność 1 kwietnia 2002 roku zastępując Urząd Nadzoru nad Funduszami Emerytalnymi oraz Państwowego Urzędu Nadzoru Ubezpieczeń. W skład tej komisji wchodził między innymi przewodniczący Komisji Papierów Wartościowych i Giełd.

Przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego

Pierwszym przewodniczącym Komisji Nadzoru Finansowego był Stanisław Kluza, który objął to stanowisko 29 września 2006 roku i pełnił funkcję przewodniczącego do 12 października 2011 roku. Jego następcą został Andzej Jakubiak, który piastował stanowisko przewodniczącego KNF do 12 października 2016 roku. Obecnie przewodniczącym KNF jest Marek Chrzanowski.


EkonomistaEkonomista radzi:

Interesujesz się tematyką rynków finansowych? Więcej informacji na temat aktualnej sytuacji na rynkach – zarówno regulawanych, jak i OTC – uzyskasz na bezpłatnych szkoleniach. Sprawdź najbliższy wolny termin.


Struktury KNF

Z racji ogromnego zakresu działalności Komisji Nadzoru Finansowego, urząd ten podzielony został na liczne departamenty odpowiadające za różne części rynku:

  • Departament Firm Inwestycyjnych i Infrastruktury Rynku Kapitałowego
  • Departament Regulacji Bankowych, Instytucji Płatniczych i Spółdzielczych Kas Oszczędnościowo-Kredytowych
  • Departament Licencji Ubezpieczeniowych i Emerytalnych
  • Departament Funduszy Inwestycyjnych
  • Departament Nadzoru Obrotu
  • Departament Ofert Publicznych i Informacji Finansowej
  • Departament Licencji Bankowych, Instytucji Płatniczych i Spółdzielczych Kas Oszczędnościowo-Kredytowych
  • Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych
  • Departament Bankowości Spółdzielczej i Spółdzielczych Kas Oszczędnościowo-Kredytowych
  • Departament Ochrony Klientów
  • Departament Komunikacji Społecznej
  • Departament Analiz i Współpracy z Zagranicą
  • Departament Inspekcji Bankowych, Instytucji Płatniczych i Spółdzielczych Kas Oszczędnościowo-Kredytowych
  • Departament Nadzoru Ubezpieczeniowego
  • Gabinet Komisji
  • Departament Prawny
  • Departament Zarządzania Zasobami Ludzkimi
  • Departament Administracji, Budżetu i Informatyki
  • Wieloosobowe Samodzielne Stanowisko do spraw Kontroli Wewnętrznej
  • Pełnomocnik ds. Ochrony Informacji Niejawnych Departament Nadzoru Inwestycji Emerytalnych
  • Departament Monitorowania Ryzyk oraz Departament Inspekcji Ubezpieczeniowych i Emerytalnych.

Zadania KNF i zakres nadzoru

Komisja Nadzoru Finansowego odpowiada za działania, które służyć mają odpowiedniemu funkcjonowaniu rynku finansowego, rynku ubezpieczeń oraz systemu emerytalnego, a także rozwojowi rynku finansowego i wzrostowi jego konkurencyjności. KNF bierze także udział w tworzeniu prawa w zakresie nadzoru rynku finansowego, ubezpieczeniowego i emerytalnego. Przede wszystkim jednak Komisja Nadzoru Finansowego sprawuje nadzór nad całym sektorem bankowym, rynkiem kapitałowym, ubezpieczeniami, systemem emerytalnym, instytucjami płatniczymi i usługami płatniczymi, instytucjami związanymi z systemem pieniądza elektronicznego oraz sektorem kas spółdzielczych.

Komisja Nadzoru Finansowego odpowiada za egzekwowanie praw wynikających z ustaw:

  • ustawa – Prawo bankowe
  • ustawa o Narodowym Banku Polskim
  • ustawa o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających
  • ustawa o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych
  • ustawa o pracowniczych programach emerytalnych
  • ustawa o indywidualnych kontach emerytalnych
  • ustawa o nadzorze ubezpieczeniowym i emerytalnym oraz Rzeczniku Ubezpieczonych
  • ustawa o działalności ubezpieczeniowej
  • ustawa o pośrednictwie ubezpieczeniowym
  • ustawa o dopłatach do ubezpieczeń upraw rolnych i zwierząt gospodarskich
  • ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
  • ustawa o obrocie instrumentami finansowymi
  • ustawa o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych
  • ustawa o funduszach inwestycyjnych
  • ustawa o nadzorze nad rynkiem kapitałowym
  • ustawa o usługach płatniczych
  • ustawa o nadzorze uzupełniającym nad instytucjami kredytowymi, zakładami ubezpieczeń i firmami inwestycyjnymi wchodzącymi w skład konglomeratu finansowego
  • ustawa o nadzorze nad rynkiem finansowym
  • ustawa o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych
  • ustawa o zmianie ustawa o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych oraz niektórych innych ustaw.

Pod nadzorem Komisji Nadzoru Finansowego nie znajduje się Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS), Bankowy Fundusz Gwarancyjny (BFG), Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny (UFG) oraz ubezpieczenie zdrowotne w Narodowym Funduszu Zdrowia (NFZ).

Podsumowując Komisja Nadzoru Finansowego odpowiada za nadzór nad systemem bankowym, systemem emerytalnym, systemem ubezpieczeniowym, rynkiem kapitałowym, instytucjami płatniczymi, instytucjami kredytowymi oraz spółdzielczymi kasami oszczędnościowo kredytowymi.

To koniec tego artykułu, ale dopiero początek Twojej przygody z rynkami finansowymi. Przed Tobą długa droga, ale doskonale wiemy, jak Ci ją ułatwić. Szkolenia z ekspertami to najlepszy sposób, aby ugruntować swoją wiedzę o rynkach finansowych. Zapisz się na bezpłatne szkolenia już dziś!

BIORĘ UDZIAŁ W SZKOLENIACH