Dziś zajmiemy się harmonic tradingiem, czyli tradingiem harmonicznym w jego najczystszej formie, czyli w formie jego twórcy – Scott’a Carney’a, który oparł swoją strategię o teorię fal korekcyjnych znanych z Teorii Fal Elliotta. Na wstępie zaznaczam, że harmonic trading to wyższa szkoła jazdy – jest używany bardzo rzadko, a wykorzystuje go jedynie wąska grupa bardzo doświadczonych traderów.

Zdania co do skuteczności harmonic tradingu są bardzo podzielone, ale nie ma wątpliwości, że wykorzystanie strategii inwestycyjnej opartej na tradingu harmonicznym jest bardzo trudnym zadaniem. Niemniej jednak nawet jeśli nie masz jeszcze inwestycyjnego doświadczenia zachęcam Cię do zapoznania się z zasadami tradingu harmonicznego według Scott’a Carney’a, ponieważ dobrze jest wiedzieć, że coś takiego istnieje, a być może uda Ci się tę wiedzę w przyszłości wykorzystać. Nawiasem mówiąc trader powinien rozwijać się przez całą swoja karierę – mimo, że należy się wąsko specjalizować, to dobrze jest mieć szerszą wiedzę na temat istniejących narzędzi analizy technicznej, nawet tych, których na co dzień nie mamy zamiaru używać. Nigdy nie wiesz co może Ci się przydać i nie wiesz też, co Ci przypadkiem wpadnie do głowy, kiedy dowiesz się o jakimś nowym rozwiązaniu. Poznawanie nowych rozwiązań i ich poszukiwanie powinno być Twoją codziennością, choć oczywiście nie należy zmieniać zwycięskiej strategii. Trzeba się jednak rozwijać, ponieważ żadna strategia nie działa wiecznie i kiedyś będziesz musiał coś zmienić – dobrze mieć wtedy świeżą wiedzę i otwarty umysł, co umożliwi Ci opracowanie nowych, równie skutecznych rozwiązań. Pamiętaj – rynek ciągle idzie naprzód, a więc ten, kto się zatrzymał, tak naprawdę się cofa. Nie możesz sobie na to pozwolić.

Kim jest Scott Carney?

Scott Carney
źródło: fxcuffs

Scott Carney jest założycielem i prezesem HarmonicTrader.com. Jest pionierem handlu w oparciu o formacje harmoniczne oraz osobą, która wyniosła na wyższy poziom handel z wykorzystaniem ciągu Fibonacciego, na którym opierają się stworzone przez niego formacje harmoniczne. Opracowywanie, propagowanie oraz wykorzystywanie tej techniki inwestycyjnej pochłonęło ostatnie trzy dekady jego życia. Oprócz tego opracował jeszcze inne techniki inwestycyjne takie jak RSI BAMM, Strefa Potencjalnego Odwrotu (Potential Reversal Zone) czy 38,2% Trailing Stop. Scott Carney opracował także pierwsze oprogramowanie do automatycznego wyszukiwania formacji harmonicznych – The Harmonic Analyzer.

Oprócz tego Scott napisał pięć książek na temat tradingu harmonicznego –The Harmonic Trader (1999); Harmonic Trading of the Financial Markets: Volume One (2004); Harmonic Trading of the Financial Markets: Volume Two (2007); Harmonic Trading, Volume One: Profiting from the Natural Order of The Financial Markets (2010) oraz Harmonic Trading, Volume Two: Advanced Strategies for Profiting from the Natural Order of The Financial Markets (2010). Analizy Scott’a Carney’a znaleźć można między innymi na portalach TradingMarkets.com, eSignal.com czy na popularnym StockCharts.com. Ponadto pojawia się jako gość w CNNfn. Był Rejestrowanym Doradcą Inwestycyjnym w A.I.G. Financial Advisors, jest członkiem Stowarzyszenia Techników Rynkowych oraz Amerykańskiego Stowarzyszenia Profesjonalnych Analityków Technicznych. Oprócz tego prowadzi seminaria inwestycyjne – odwiedził także Polskę – można było go spotkać podczas konferencji FxCuffs w 2016 roku.

(H2) Czym jest harmonic trading?

Wielu początkujących inwestorów, którzy nawet już zainwestowali na rynku swoje pierwsze pieniądze nie wie nawet o istnieniu czegoś takiego jak harmonic trading. I trudno im się dziwić, ponieważ jest to rzadko spotykana strategia inwestycyjna. Polega ona na rozpoznawaniu wzorów określanych współczynnikami Fibonacciego (więcej o liczbach Fibonacciego w tradingu możesz przeczytać w artykule dostępnym pod tym adresem) oraz na składaniu zleceń według wytycznych danego wzorca. Istnieje kilka wzorców, według których inwestują osoby opierające swój trading o formacje harmoniczne. O nich będziesz mógł przeczytać w dalszej części tej publikacji. Harmonic trading podobnie jak cała analiza techniczna opiera się na założeniu powtarzalności pewnych cykli i zdarzeń na wykresie. Celem użycia strategii jest wychwycenie takich cykli i zajmowanie na ich podstawie pozycji zgodnych z ruchem cen wynikających z utworzenia się takiej strategii w przeszłości. Podstawą harmonic tradingu jest to, że kolejne ruchy cen są ze sobą powiązane.

Zaletą harmonic tradingu jest to, że można go wykorzystywać na dowolnych instrumentach finansowych i co równie ważne – również na wszystkich interwałach – niezależnie od tego, czy grasz na ultra-krótkoterminowych wykresach jednominutowych, czy Twój horyzont inwestycyjny jest tak długi, że handlujesz na wykresie tygodniowym, możesz korzystać z formacji harmonicznych. Przyjmuje się jednak, że najlepsze sygnały transakcyjne formacje harmoniczne generują na wykresach jednodniowych. Więcej o interwałach znajdziesz tutaj.

Należy mieć na uwadze, że sygnały generowane przez strategię nie są ani bardzo dokładne, ani pewne – wszystko opiera się na prawdopodobieństwie oraz teoretycznym zasięgu formacji. Rynek to nie apteka – nie ma tutaj idealnych miar. Wszystko jest stosunkowo „płynne” dlatego uzyskanie 100 procentowej skuteczności nie jest możliwe. Nie jest ona jednak niezbędna do tego, aby osiągać regularne zyski z inwestycji na rynkach finansowych. Szczególnie w przypadku formacji harmonicznych, które dają dość wczesne sygnały transakcyjne, co powala na wykorzystanie zdecydowanej większości ruchu, w który „celujemy”.

Formacje harmoniczne

W przeciwieństwie do wielu systemów i strategii inwestycyjnych opartych na analizie technicznej, harmonic trading to dość sztywna i ograniczona w rozwiązaniach strategia. Cały harmonic trading ograniczyć możemy jedynie do 11 formacji harmonicznych, których zasady rysowania są bardzo jasne, tak samo jak sygnały z nich płynące. Formacje te opierają się, tak jak zostało to wspomniane już wcześniej na liczbach Fibonacciego. Formacje te to: 5 – 0, AB = CD, Alternatywne AB = CD, Nietoperz, Alternatywny Nietoperz, Motyl, Krab, Głęboki Krab, Gartley, Rekin oraz formacja Trzech Indian. To wszystkie formacje jakie musisz znać, aby móc korzystać ze strategii harmonic trading opracowanej przez Scott’a Carney’a. Na pierwszy rzut oka może wydawać się to nie wiele, ale trzeba wziąć pod uwagę, że w strategii tej istotne są niuanse, które mogą decydować o tym, czy dany sygnał transakcyjny faktycznie wystąpił czy też nie. Poniżej znajdziesz opisy wszystkich formacji, o których wspomniałem, a także ich rysunki, abyś doskonale wiedział, czego powinieneś szukać na wykresie, Mam nadzieje, że pomoże Ci to w szybszej nauce korzystania ze strategii harmonic trading i niedługo będziesz mógł zacząć ją testować własnoręcznie na rachunku demonstracyjnym. Pamiętaj, aby żadnej nowo poznanej strategii nie używać od razu na rachunku rzeczywistym, niezależnie od tego, jak bardzo ktoś Cię do niej przekonuje.

Formacja 5 – 0

Formacja 5 – 0 została stworzona przez samego Scott’a Carney’a i opublikowana została w książce Harmonic Trading of the Financial Markets: Volume Two. Formacja 5–0 składa się z 5 fal. Można się tego z resztą domyślić na podstawie nazwy. Istnieją dwa układy tej formacji – wzrostowy oraz spadkowy. Fala AB powinna stanowić 113% lub 161,8% fali XA (lepiej jeśli będzie wypadała na poziomie 161,8% fali XA). Fala BC powinna sięgać zniesienia 161,8% lub 224% fali AB, a fala CD powinna z kolei sięgać zniesienia 50% fali BC.

Podsumowując:

  • AB = 113% lub 161,8% XA
  • BC = 161,8% lub 224% AB
  • CD = 50% BC

Formacje 5-0

Formacja AB = CD

Formacja AB = CD to praktycznie rzecz biorąc „wyrównana” formacja 5-0. Formacja AB=CD polega na tym, że fale AB oraz CD są sobie równe. Aby mówić o formacji AB = CD musi oprócz tego zajść jeszcze warunek, aby fala BC wynosiła 61,8% lub 78,6% fali AB, a fala CD musi stanowić 127% lub 161,8% fali BC.

Podsumowując:

  • AB = CD
  • BC = 61,8% lub 78,6% AB
  • CD = 127% lub 161,8% BC

Formacje AB=CD

Formacja Alternatywne AB = CD (Alternate AB = CD)

Schemat formacji Alternate AB=CD jest taki sam jak formacji bazowej. W przypadku alternatywnej formacji AB = CD nie musi jedynie zachodzić warunek, aby fala AB była równa fali BC. Długość fali CD może wynosić 100%, 127% fali AB lub 161,8% fali AB. Wówczas mamy do czynienia z alternatywną formacją AB = CD. W przypadku alternatywnej formacji AB = CD nie ma znaczenia położenie punktu C względem fali AB, ważna jest jedynie długość fali CD względem fali AB. W jej przypadku nie ma więc zbyt dużych wymagań – można wręcz stwierdzić, że jest to najprostsza formacja spośród wszystkich formacji harmonicznych z jakich można korzystać w tradingu na rynkach finansowych. Warto zwrócić uwagę, że im prostsze założenia formacji tym łatwiejsze znalezienie takiej formacji na wykresie, a przy tym formacja taka nie musi być wcale mniej skuteczna od innych, bardziej skomplikowanych formacji. Poniżej znajduje się prosta grafika pokazująca jak powinna wyglądać alternatywna formacja harmoniczna AB = CD.

Podsumowując:

  • CD = AB lub CD = 127% AB lub CD = 161,8% AB

 

Tak naprawdę siedem z jedenastu formacji harmonicznych (Bat, Alternate Bat, Butterfly, Crab, Deep Crab, Gartley oraz Shark) są do siebie bardzo podobne – różnią się jedynie proporcjami wyznaczanymi na podstawie ciągu Fibonacciego. Z tego też powodu w tym miejscu zamieszczę ogólny schemat tych siedmiu formacji harmonicznych – układ wszystkich fal będzie w tych siedmiu przypadkach taki sam – fale będą różnić się jedynie długością względem pozostałych.
Alternatywne AB = CD

Formacja Nietoperz (Bat)

Formacja nietoperza została stworzona przez Scott’a Carney’a w 2001 roku. Rzeczą wyjątkową w tej formacji jest zastosowanie zniesienia 88,6% fali XA, będącego potencjalnym miejscem odwrócenia fali BC w falę CD. Fala AB powinna stanowić 38,2% lub 50% fali XA, a fala BC 38,2%, 50%, 61,8%, 78,6% lub 88,6% fali AB. Fala CD powinna z kolei stanowić 161,8% lub 261,8% fali BC i jednocześnie 88,6% fali XA. Najlepsze sygnały pojawiają się, gdy dodatkowo fala CD jest równa 127% fali AB. Formacja ta nie należy do najprostszych, ale przez wielu inwestorów uważana jest za jedną z najlepszych spośród wszystkich formacji harmonicznych. Uważam, że zdecydowanie warto szukać jej na wykresach cenowych najróżniejszych instrumentów finansowych.

Podsumowując:

  • AB = 38,2% lub 50% fali XA
  • BC = 38,2%, 50%, 61,8%, 78,6% lub 88,6% fali AB
  • CD = 161,8% lub 261,8% fali BC
  • CD = 88,6% XA
  • Opcjonalnie CD = 127% fali AB

Formacja Alternatywny Nietoperz (Alternate Bat)

Formacja Alternate Bat to nieco bardziej „kwadratowa” formacja względem standardowego Nietoperza. Fala AB musi stanowić dokładnie 38,2% zniesienia fali XA, a fala BC powinna wynosić 38,2%, 50%, 61,8%, 78,6% lub 88,6% fali AB. Oprócz tego fala CD powinna mieć długość 200%, 261,8%, 300% lub 361,8% fali BC i jednocześnie 113% fali XA.

Podsumowując:

  • AB = 38,2% fali XA
  • BC = 38,2%, 50%, 61,8%, 78,6% lub 88,6% fali AB
  • CD = 200%, 261,8%, 300% lub 361,8% fali BC
  • CD = 113% XA

Formacja Motyl (Butterfly)

Formacja Motyla jest dość podobna do formacji Nietoperza, jednak zasadniczo różni się jeśli chodzi o poziomy zniesień Fibonacciego. Fala AB powinna stanowić 78,6% dali XA, a fala BC powinna z kolei stanowić 38,2%, 50%, 61,8%, 78,6% lub 88,6% fali AB. Oprócz tego fala CD stanowić musi 161,8%, 200% lub 261,8% fali BC i jednocześnie 127% lub 161,8% fali XA. Oprócz tego, podobnie jak w przypadku formacji AB = CD, fale AB i CD powinny być sobie równe. W taki właśnie sposób zbudowana jest jedna z najpopularniejszych formacji harmonicznych – formacja Butterfly.

Podsumowując:

  • AB = 78,6% fali XA
  • BC = 38,2%, 50%, 61,8%, 78,6% lub 88,6% fali AB
  • CD = 161,8%, 200%, 261,8% fali BC
  • CD = 127% lub 161,8% fali XA
  • Opcjonalnie AB = CD

Formacja Krab (Crab)

Kolejną znaną wśród inwestorów formacją haromiczną z arsenału Scott’a Carney’a jest Krab. Wymieńmy więc założenia tej formacji – fala AB powinna stanowić 38,2%, 50% lub 61,8% fali XA, a fala BC powinna wynosić 38,2%, 50%, 61,8%, 78,6% lub 88,6% fali AB. Ostatnia fala, czyli fala CD, powinna mieć długość 224%, 261,8% lub 361,8% fali BC oraz znajdować się na zniesieniu 161,8% fali XA. Jest to dość ekstremalna formacja ze względu na istotnie oddalony punkt D, który bardzo wydłuża ostatnią falę formacji.

Podsumowując:

  • AB = 38,2%, 50%, 61,8% fali XA
  • BC = 38,2%, 50%, 61,8%, 78,6% lub 88,6% fali AB
  • CD = 224%, 261,8%, 361,8% fali BC
  • CD = 161,8% XA

Formacja Głęboki Krab (Deep Crab)

Jeszcze bardziej „wydłużoną” formacją jest Deep Crab. Fala AB może w jej przypadku stanowić dokładnie 88,6% fali XA. W przypadku fali BC mamy ponownie długość 38,2%, 50%, 61,8%, 78,6% lub 88,6% fali AB. Fala CD ma jednak długość co najmniej 261,8% lub nawet 361,8% fali BC. Poza tym fala CD musi mieć długość, podobnie jak przy standardowej formacji Kraba, 161,8% fali XA. Deep Crab jest więc bardzo rozległą formacją, co może utrudniać jej znalezienie. Trzeba jednak pamiętać, że często zdarza się tak, że im dłużej buduje się jakaś formacja techniczna, tym większy jest ruch z niej wynikający.

Podsumowując:

  • AB = 88,6% fali XA
  • BC = 38,2%, 50%, 61,8%, 78,6% lub 88,6% fali AB
  • CD = 261,8% lub 361,8% fali BC
  • CD = 161,8% XA

Formacja Gartley

Gartley jest starą formacją, która została opublikowana w książce H. M. Gartleya „Profits in the Stock Market” wydanej w 1935 roku. Poziomy zniesień w tej formacji wprowadził jednak dopiero Scott Carney. Według jego szkoły, najpopularniejszej wśród traderów obecnych dziś na rynkach finansowych, fala AB powinna mieć długość 61,8% fali XA, a fala BC powinna po raz kolejny stanowić 38,2%, 50%, 61,8%, 78,6% lub 88,6% fali AB. Oprócz tego fala CD musi stanowić 127% lub 161,8% fali BC i jednocześnie 78,6% fali XA.

Podsumowując:

  • AB = 61,8% fali XA
  • BC = 38,2%, 50%, 61,8%, 78,6% lub 88,6% fali AB
  • CD = 127% lub 161,8% fali BC
  • CD = 78,6% fali XA

Formacja Rekin (Shark)

Mniej znaną formacją harmoniczną jest formacja rekina. Jest wyjątkowa, ponieważ nie ma ona wymagań co do długości fali AB względem fali XA. Fala BC powinna jednak mieć długość 113% lub 161,8% fali AB. Oprócz tego fala CD powinna mieć długość albo 88,6% fali XA, albo (i tak będzie najlepiej) 113% fali XA. Dodatkowo fala CD powinna mieć długość 161,8%, 200% lub 224% fali BC.

Podsumowując:

  • BC = 113% lub 161,8% fali AB
  • CD = 88,6% lub 113% fali XA
  • CD = 161,8%, 200% lub 224% BC

Formacja Trzech Indian (Three Drives)

Pozostaje jeszcze jedna formacja do opisania, a jest to szerzej nieznana formacja Trzech Indian. Znacząco różni się ona od pozostałych formacji harmonicznych. Jej fundamentem jest Teoria Fal Elliota, co doskonale widać na poniższej grafice. Polega to na tym, aby kolejne dołki znajdowały się dokładnie na tym samym poziomie względem ostatniej fali wzrostowej, co dołek poprzedni – muszą one pojawić się na zniesieniu zewnętrznym 127% lub 161,8% poprzedniej fali wzrostowej (na załączonej grafice są to fale XA oraz BC). W przypadku niedźwiedziej wersji kolejne szczyty znajdować się muszą dokładnie na tym samym poziomie względem ostatniej fali spadkowej, co dołek poprzedni – muszą one zbudować się na zniesieniu zewnętrznym 127% lub 161,8% poprzedniej fali spadkowej. Oprócz tego kolejne fale powinny być względem siebie jak najbardziej symetryczne i jak najbardziej zbliżone długością.

Three Drives

Scott Carney i harmonic trading

Formacje harmoniczne to według mnie całkiem ciekawe rozwiązanie tradingowe, które jest naprawdę popularne wśród zaawansowanych inwestorów. Nie są one co prawda gotowym przepisem na sukces w inwestowaniu, ale takich przepisów raczej w prawdziwym życiu nie ma. Formacje harmoniczne mogą niedoświadczonemu inwestorowi wydać się bardzo skomplikowane, ale tak naprawdę korzystanie z nich wymaga jedynie wprawnego oka oraz umiejętności sprawnego korzystania ze zniesień Fibonacciego.

Pamiętaj, aby wyznaczając zniesienia Fibonacciego zwrócić uwagę na to, w którą stronę rysujesz owe zniesienia – najłatwiej będzie Ci wzorować się na schematach zamieszczonych w tym artykule. Teraz pozostaje Ci jedynie sprawdzić, czy formacje harmoniczne są tym czego szukasz w analizie technicznej.

Artykuł powstał na podstawie harmonictrader.com

To koniec tego artykułu, ale dopiero początek Twojej przygody z rynkami finansowymi. Przed Tobą długa droga, ale doskonale wiemy, jak Ci ją ułatwić. Rachunek demonstracyjny to najlepszy sposób, aby przetestować zdobytą wiedzę w praktyce. Otwórz bezpłatne konto demo z wirtualnymi pieniędzmi już dziś!

OTWIERAM KONTO DEMO