Każdy trader Forex powinien wiedzieć, czym jest depozyt zabezpieczający, czyli margin, ale czy tak jest? Tytuł tego artykułu na samym wstępie wymaga od nas zdefiniowania pewnego pojęcia – co to jest depozyt?

W handlu instrumentami na rynkach finansowych, jedną z pierwszych rzeczy, o które musimy się zatroszczyć są wolne środki na inwestycje, za które zakupimy preferowane przez nas aktywa. Jest to tak zwany depozyt początkowy lub po angielsku initial margin.

W inwestycjach tradycyjnych, nie lewarowanych, aby zakupić dany instrument finansowy musimy posiadać dokładnie tyle pieniędzy ile wynosi jego cena. Naszym celem inwestycyjnym jest wówczas znalezienie aktywa, którego wartość w czasie będzie rosła szybciej, niż w przypadku inflacji będzie spadała wartość pieniądza. Im szybciej na wartości zyskiwać będzie zakupiony przez nas instrument, tym lepsza będzie nasza inwestycja.

Podstawowym problemem jaki się tu pojawia, jest posiadanie ilości środków umożliwiających nam zakup takiego instrumentu. Kolejnym jest stosunek ryzyka spadku wartości danego aktywa do jego potencjalnego wzrostu – generalna zasada inwestycyjna wskazuje, że im wyższe jest ryzyko straty, tym większy potencjalny zysk.

Przy aktywach tradycyjnych takich jak akcje spółek już notowanych na giełdzie, instrumentach pieniężnych (np. obligacje, bony skarbowe), jednostkach funduszy inwestycyjnych i różnej maści poliso-lokatach z trudem możemy dopatrzeć się dwucyfrowych rocznych stóp zwrotu.

Takie warunki rynkowe bardzo silnie zniechęcają potencjalnych inwestorów. Niestety mało osób posiada na tyle dużo wolnych środków, aby móc ulokować je na dłuższy okres. Dodatkowo nawet kilkunastoprocentowy zysk z takiej inwestycji, dla większości nie stanowi wartej uwagi propozycji, ponieważ kwotowo będzie on niewielki w stosunku do spadającej (w wypadku inflacji) wartości nabywczej pieniądza. Od potencjalnego zysku takiej inwestycji trzeba dodatkowo odjąć jej koszt obsługi, a więc podatek od zysków kapitałowych i prowizję dla wszelkich giełd, maklerów, brokerów, banków… – pośredników.

Co to jest depozyt zabezpieczający?

Szczęśliwie dla osób skłonnych zaryzykować więcej dla odniesienia potencjalnie znacznie wyższych zysków, stworzono instrumenty z lewarowaniem, czyli takie gdzie wymagany wstępny poziom depozytu (initial margin level) jest kilkukrotnie niższy niż w wypadku inwestycji tradycyjnych. Zjawisko to, to tzw. efekt dźwigni finansowej, zaś instrumenty dla których efekt dźwigni finansowej ma zastosowanie to tzw. derywaty czyli instrumenty pochodne.

Depozyt zabezpieczający – definicja wskazuje, że należy wyróżnić wstępny depozyt zabezpieczający oraz właściwy depozyt zabezpieczający. Dotyczy ona jednak futures na WIG20 (kontrakty terminowe na WIG20) oraz szczegółowych regulacji KDPW CCP.

My jednak zajmiemy się głównie rynkiem Forex. Co to depozyt zabezpieczający (z j. ang. margin) w skrócie? To pojęcie dotyczące wszystkich derywatów. Oznacza ono ilość pieniędzy niezbędną do otwarcia pozycji na danym walorze.

Minimalny depozyt zabezpieczający kontrakty terminowe (a więc także depozyt zabezpieczający Forex / margin Forex) wyraża się kwotowo lub procentowo w stosunku do wartości danego aktywa bazowego (np. poziomu indeksu czy ceny złota).

Szczegółowe wymogi dotyczące instrumentów pochodnych znajdują się zawsze w ich specyfikacji. Ta najłatwiej dostępna jest na stronach internetowych giełd, gdzie instrumenty są przedmiotem obrotu lub u brokerów oferujących kontrakty na różnicę kursową (kontrakty CFD).

Przykładowe specyfikacje:

Margin level a dźwignia finansowa

Depozyt zabezpieczający (margin) zależy bezpośrednio od dźwigni finansowej oferowanej przez brokera / bank pośredniczący w inwestycji w dany walor.

Jak obliczyć depozyt zabezpieczający Forex lub dla innych aktywów? Przykładowo, przy założeniu że chcielibyśmy kupić akcję KGHM, na chwilę obecną (marzec 2018) za 1 akcję musielibyśmy zapłacić 95 PLN, czyli dokładnie tyle ile wynosi jej wartość giełdowa (+ prowizje zależne od domu maklerskiego pośredniczącego w transakcji).

Jeśli chcielibyśmy natomiast zakupić kontrakt CFD na akcje KGHM, gdzie maksymalna dźwignia finansowa określona przez brokera wynosi 1:20, wartość depozytu zabezpieczającego tą transakcję wyniosłaby 95 PLN / 20 = 4,75 PLN. Innymi słowy 100% margin level (wstępny depozyt zabezpieczający) za 1 CFD wynosiłby 4,75 PLN.

W drugą stronę, wykorzystując kwotę niezbędną do zakupu 1 akcji zwykłej KGHM czyli 95 PLN, posługując się maksymalnym lewarem 1:20 moglibyśmy zakupić 20 CFD na akcje KGHM. Czyli depozyt zabezpieczający wynosi 5%!

Teraz już wiesz jak obliczyć margin level (ile wynosi depozyt zabezpieczający). Oczywiście przeprowadzanie tego typu działań ‚na piechotę’ zajmowałoby sporo czasu i mogłoby być dość skomplikowane przy opracowywaniu rozbudowanych strategii inwestycyjnych. Dlatego też praktycznie każdy poważny broker czy dom maklerski udostępnia swoim klientom kalkulator margin level Forex trading. Aby łatwiej takowy odnaleźć w gąszczu odnośników na stronie internetowej brokera, wpisz w wyszukiwarce ‚nazwa brokera + depozyt zabezpieczający kalkulator’.

Jeżeli chodzi o regulowany obrót giełdowy, poziomy depozytów zabezpieczających są zazwyczaj określone na stronie giełdy, a nad ich transferem celem zabezpieczenia transakcji czuwa lokalna izba rozliczeniowa. Więcej szczegółów dotyczących polskiego rynku znajdziesz poniżej – ‚kdpw depozyt zabezpieczający’.

Warto wiedzieć! Większość brokerów oferujących obrót na kontraktach CFD oferuje swoim klientom platformę transakcyjną MetaTrader 4. W MT4 depozyt rachunku określany jest mianem ‚Balance’, depozyt z niezaksięgowaną zmienną wartością pozycji określany jest mianem ‚Equity’, Margin oznacza wstępny depozyt zabezpieczający (np. CFD FW20 depozyt zabezpieczający) zajęty pod obecnie otwarte pozycje, ‚Free Margin’ oznacza pozostałe wolne środki. Natomiast co oznacza Margin Level MT4? To procentowy poziom zabezpieczenia obecnie otwartych transakcji widocznych na platformie.

Margin Forex i CFD

Margin Forex czy też depozyt zabezpieczający Forex ma dokładnie takie samo zastosowanie w przypadku par walutowych jak i CFD, ponieważ handlując u brokerów FX, tak naprawdę nie kupujemy wcale konkretnej waluty w zamian za inną, a jedynie zawieramy ‚zakład’ dotyczący ceny danej pary walutowej w przyszłości. Dokładnie tak samo sprawa wygląda przy CFD dotyczących każdej innej klasy aktywów jak indeksy, towary, akcje.

Z tego właśnie tytułu broker sam może określać pełną specyfikację kontraktu a nie tylko wysokość niezbędnego, wstępnego depozytu zabezpieczającego, np. margin level Forex.

Margin level co to jest?

A co to jest margin level? W najprostszych słowach jest to matematyczne równanie, którego wynik informuje tradera, jaka część jego funduszy może zostać użyta do otwarcia nowych pozycji.

Im większy jest poziom margin level Forex tym większą ilością wolnych funduszy dysponuje trader.

Im mniejszy poziom margin level Forex tym mniej środków do otwarcia kolejnych lub utrzymania obecnych pozycji ma trader.

Graniczna wartość, której nie należy przekraczać to 100% margin level Forex. Co by się jednak stało, gdyby margin level Forex spadł poniżej 100%? O tym dowiesz się w dalszej części tego artykułu, czytając o tzw. margin call level Forex – na tym rynku to tzw. wezwanie do uzupełnienia depozytu.

Wiemy już, że poziom margin level (ML) wyrażony jest procentowo na bodajże najpopularniejszej platformie jaką jest MetaTrader 4. A jak dokładnie się go liczy?

ML = Equity / Margin x 100%

Depozyt zabezpieczający kontrakty terminowe na WIG20

W Polsce minimalny depozyt zabezpieczający kontrakty terminowe GPW, wedle powyżej linkowanej specyfikacji na kontrakty terminowe na WIG20, jest określany przez domy maklerskie pośredniczące w transakcji. Po przyjęciu środków od klienta mają one obowiązek rozliczyć depozyt z Krajowym Depozytem Papierów Wartościowych – depozyt zabezpieczający KDPW.

Proces ten jest niezbędny ponieważ w obrocie regulowanym, scentralizowanym, nie ma miejsca na unieważnienie transakcji, które miałoby miejsce w przypadku niewypłacalności brokera.

Z tego też powodu, poza rozliczeniem obejmującym depozyt zabezpieczający KDPW CCP stawia przed uczestniczącymi w obrocie kapitałowym instytucjami, wymogi kapitałowe z tytułu:

  • likwidacji lub restrukturyzacji działalności
  • ryzyka operacyjnego i prawnego
  • ryzyka kredytowego
  • ryzyka kredytowego kontrahenta
  • ryzyka rynkowego
  • ryzyka ekonomicznego

Dla zainteresowanych, czynniki te opisane zostały szczegółowo na stronie KDPW.

Przepisy te mają takie samo zastosowanie jeśli chodzi o depozyt zabezpieczający FW20 i depozyt zabezpieczający instrumenty pochodne, na które GPW prowadzi notowania.

Depozyty zabezpieczające na innych rynkach i klasach aktywów

Jak wspomnieliśmy depozyt zabezpieczający dotyczy niemal wszystkich instrumentów pochodnych. Niemal, ponieważ depozyt zabezpieczający nie ma zastosowania do produktów gdzie lewarowanie nie wchodzi w grę.

Znamy więc depozyt zabezpieczający Forex CFD, depozyt zabezpieczający futures (depozyt zabezpieczający kontrakty terminowe).

Jeśli chodzi o opcje depozyt zabezpieczający ma inne znaczenie, mimo że również tutaj występuje dźwignia finansowa.

Depozyt zabezpieczający pobierany jest zawsze od wystawcy opcji, dla kupującego opcje nie istnieje obowiązek pobrania depozytu. Z tego tytułu, wystawca opcji przenosi koszty na kupującego i sprzedaje mu opcję za pobraniem tzw. premii opcyjnej, której część stanowi właśnie depozyt zabezpieczający.

Premia opcyjna jest to jednak wszystko, co możemy stracić jako kupujący i jest ona ustalona z góry oraz płatna od razu, w dodatku bezzwrotna.

Wystawca opcji przenosi koszt na kupującego, ale sam ponosi dużo wyższe ryzyko, ponieważ jest zobowiązany do pokrycia kupującemu niczym nie ograniczonej kwoty, wynikającej z realizacji opcji, jeśli rynek zachowałby się na korzyść kupującego w czasie do wygaśnięcia opcji.

Margin call – co to i kiedy występuje

Rozważając zagadnienia dotyczące procentowego poziomu zabezpieczenia obecnie otwartych transakcji, margin level, wspomnieliśmy, że rozsądnym poziomem, którego nie należy przekraczać jest 100%.

Jest to związane z tym, że u większości brokerów FX margin level poniżej 100% nie pozwala nam już na otwarcie jakiekolwiek nowej pozycji i efektywnie odbiera możliwość zarządzania rachunkiem, inną niż realizacja części stratnych transakcji.

Dodatkowo, zazwyczaj w okolicy 100% margin level, u większości brokerów FX znajduje się także Forex margin call level. Co to jest? Forex margin call to inaczej poziom, przy którym następuje wezwanie do uzupełnienia depozytu Forex.

Jest to szczególnie niebezpieczne ponieważ od tego momentu broker Forex/CFD ma pełne prawo samemu zamknąć stratne pozycje na naszym rachunku. Metodologia ich zamykania jest szczegółowo opisana w warunkach transakcyjnych, których znajomość podpisujemy przy akceptacji umów pomiędzy nami a brokerem. Czytaj dokładnie umowy!

Stop out a Margin call

Zazwyczaj jednak, żeby nie stwarzać pola do niedomówień, czy uznaniowych działań brokera na niekorzyść klienta, dodatkowo umowy definiują tzw. Stop Out Level, często potocznie, ale błędnie, określany właśnie Forex margin call. Jest to poziom, na którym następuje automatyczne, nieodwołalne zamknięcie pozycji, które posiada trader.

Niestety, wśród agresywnie inwestujących, zwłaszcza początkujących traderów, margin call Forex jest osiągany bardzo często. Nieco rzadziej, ale wciąż często, ich rachunki dobija stop out level.

Dźwignia finansowa Forex szczególnie sprzyja nadmiernemu ryzyku i osiąganiu opisywanych wyżej poziomów. O ile lewarowanie samo w sobie jest mieczem obosiecznym, o tyle większość inwestorów jednak szybciej zrobi sobie samemu krzywdę niż będzie w stanie cokolwiek zawojować.

Jest to związane z częstym, hazardowym podejściem do tradingu typu ALL IN i trzymaniem tzw. twardych stopów kapitałowych, czyli zamykaniu pozycji nawet nie przy margin call level, ale na stop out level.

Mimo, że czerwonym, nie miłym dla oka kolorem podkreślono margin level MetaTrader 4, a więc w najpopularniejszej platformie transakcyjnej, większości inwestorów zdaje się to zupełnie nie przeszkadzać. Tymczasem komunikat MetaTrader margin level należy traktować równie poważnie, co zapalenie się czerwonej kontrolki silnika w samochodzie!

Margin trading – czy warto handlować instrumentami opartymi o depozyt zabezpieczający

Czytając powyższe stwierdzenia, z pewnością zastanawiasz się, czy gra jest w ogóle warta świeczki. Z pewnością dla osób już nieco zaznajomionych z rynkami finansowymi, którym założenia margin trading nie są obce – tak.

Zanim jednak wyszczególnimy plusy i minusy tego rozwiązania, szybko zdefiniujmy: margin trading – co to jest? W skrócie to handel pożyczonym od brokera kapitałem, gdzie każdy CFD jest formą zabezpieczenia tego specyficznego kredytu, umożliwiającego zastosowanie dźwigni finansowej.

Wiesz już, co to jest dźwignia finansowa – to miecz obosieczny. Najtrudniejsze pytanie to jak go wykorzystać na swoją korzyść? Przede wszystkim warto szczególną uwagę poświęcić technikom zarządzania ryzykiem (depozytem). Są one stosunkowo proste, a mimo to znaczna większość traderów nie stosuje ich w ogóle, skupiając całą swoją uwagę na strategiach wejść i wyjść z pozycji (lub jeszcze gorzej – na samych wejściach).

Tymczasem przy zastosowaniu rozsądnego zarządzania kapitałem i stosunku potencjalnego zysku do ryzyka, już nawet strategia tradingowa dająca nam jedynie 30% zyskownych transakcji, pozwoli nam zarabiać.

Często stosowaną strategią obrony przed stratą, która działa odwrotnie do założeń, jest tzw. podbieranie czy też uśrednianie straty, czyli powiększanie pozycji przeciwnej obecnemu ruchowi rynkowemu. Bardzo rzadko się jednak zdarza, by ktoś uśredniał zyski, potęgując możliwości zarobku z całkowitym pominięciem ryzyka straty. Wynika to z różnych aspektów psychologicznych tradingu, których nie będziemy dziś zgłębiać.

Tym samym bez różnicy, czy jesteś początkującym inwestorem, czy zjadłeś na rynkach finansowych nawet sztuczne już zęby, nigdy nie jest za późno by zrozumieć czemu margin trading jest dużo bardziej opłacalny od tradycyjnych inwestycji, pozostając przy tym bardziej ryzykownym jedynie na samym początku inwestycji. Jeśli chcesz wiedzieć więcej przeczytaj nasze kolejne artykuły!

To koniec tego artykułu, ale dopiero początek Twojej przygody z rynkami finansowymi. Przed Tobą długa droga, ale doskonale wiemy, jak Ci ją ułatwić. Rachunek demonstracyjny to najlepszy sposób, aby przetestować zdobytą wiedzę w praktyce. Otwórz bezpłatne konto demo z wirtualnymi pieniędzmi już dziś!

OTWIERAM KONTO DEMO